2017, het jaar van Legionella pneumophila

Waarschijnlijk zult u het niet weten, maar 2017 was het jaar van meerdere dieren, planten en paddenstoelen. Zo hadden de vogelaars het jaar van de koekoek, de Duitse Naturheilverein NHV Theophrastus het jaar van het madeliefje, de Nederlandse zoogdiervereniging het jaar van de laatvlieger, een bijzondere vleermuizensoort, en de mycologen het jaar van de biefstukzwam. De reden om een jaarsoort te benoemen is vaak om extra aandacht te genereren voor soorten die het moeilijk hebben en daarmee het belang van biodiversiteit te benadrukken.

 

Met terugwerkende kracht kunnen we 2017 trouwens het jaar van Legionella pneumophila noemen. Hoewel het precieze aantal mensen dat in 2017 in Nederland ziek is geworden van L. pneumophila nog niet bekend is, is wel al duidelijk dat het aantal gerapporteerde gevallen boven de 500 uit zal komen. Dit is een record sinds het aantal legionellagevallen jaarlijks door het RIVM wordt bijgehouden. Waarschijnlijk zal ook dat nieuw voor u zijn, want er wordt weinig ruchtbaarheid meer gegeven aan de veteranenziekte die door L. pneumophila wordt veroorzaakt. Dit was anders aan het begin van deze eeuw, toen vlak na de grote legionella-uitbraak in Bovenkarspel de overheid en nieuwsmedia veel aandacht hadden voor Legionella. Hierdoor kwam geld beschikbaar voor onderzoek en ook KWR heeft zijn steentje aan dat onderzoek bijgedragen, door onder andere aan te tonen dat het organisme zich vermeerdert in ééncellige diertjes die in watergerelateerde biofilms aanwezig zijn. Daarnaast hebben we ook laten zien dat koeltorens vaker positief lijken te zijn voor L. pneumophila dan drinkwaterinstallaties. Opmerkelijk genoeg heeft de overheid de wetgeving en handhaving van de wetgeving vooral gericht op drinkwaterinstallaties. Hierdoor spenderen gebouwbeheerders jaarlijks vele euro’s om aan deze wetgeving te voldoen, maar gezien het hoge aantal legionellazieken in 2017, zonder het beoogde effect.

 

Hoewel ook wetgeving voor koeltorens is geïmplementeerd, ontspringen een deel van de koeltorens nog altijd de dans, simpelweg omdat we niet weten waar overal koeltorens staan. Daarnaast is voor koeltorens ook veel minder duidelijk hoe goed bepaalde beheersmaatregelen werken. Het zou mij daarom niet verbazen als koeltorens één van de belangrijkste bronnen van L. pneumophila bij patiënten in Nederland zouden zijn. Gezien de toename in de afgelopen jaren van het aantal mensen dat ziek wordt van Legionella in Nederland, zou je verwachten dat de overheid zich actief opstelt ten aanzien van dit dossier. Toch lijkt het tegenovergestelde waar te zijn, want waar KWR vroeger vaak onderzoeksprojecten voor de overheid uitvoerde op het gebied van Legionella, is dat de laatste jaren volledig opgedroogd. Een trend die ook door collega-instituten wordt bevestigd. Hoewel het verschrikkelijk is voor de mensen die het afgelopen jaar ziek zijn geworden of zelfs zijn gestorven aan L. pneumophila, zou een positief effect van het recordjaar 2017 kunnen zijn dat de overheid wakker wordt. Deze wake-up call resulteert dan hopelijk in een gezamenlijk onderzoek- en actieplan om de precieze rol van koeltorens bij verspreiding van L. pneumophila in kaart te brengen, beter inzicht te krijgen in de microbiële ecologie van L. pneumophila in koeltorens en het definiëren en testen van effectieve maatregelen voor beheersing van L. pneumophila in koeltorens. Het zou namelijk prachtig zijn als 2018 niet nog eens het jaar van Legionella pneumophila wordt, dat geeft dan namelijk ook de ruimte om 2018 uit te roepen tot jaar van de Clostridium lactatifermentans.

 

BRON: KWRwater.nl