Menu
Categorie:
Wet- en regelgeving & compliance
Datum:
24
-
09
-
2015

Misverstanden over zorgplicht

De zorgplicht speelt een steeds grotere rol binnen wet- en regelgeving rondom vastgoed, veiligheid, milieu en energiebeheer. Waar voorheen veel verantwoordelijkheden bij overheden en toezichthouders werden neergelegd, ligt tegenwoordig steeds meer verantwoordelijkheid bij de eigenaar, huurder en beheerder van een gebouw. Organisaties moeten niet alleen voldoen aan wettelijke verplichtingen, maar ook aantoonbaar kunnen maken dat zij risico's beheersen en actief toezicht houden op de veiligheid, gezondheid en duurzaamheid van hun gebouwen. Het niet naleven van de zorgplicht kan leiden tot aansprakelijkheid, handhaving en in sommige gevallen zelfs strafrechtelijke vervolging.

Wat is de zorgplicht?

De zorgplicht houdt in dat eigenaren, gebruikers en beheerders verantwoordelijk zijn voor het voorkomen van risico's voor mens, milieu en gebouw. Deze verantwoordelijkheid gaat verder dan het uitsluitend voldoen aan wettelijke minimumeisen.

Van organisaties wordt verwacht dat zij:

  • Risico's actief inventariseren;
  • Passende maatregelen treffen;
  • Gebouwen veilig beheren;
  • Installaties onderhouden;
  • Toezicht houden op naleving;
  • Aantoonbaar kunnen maken dat verplichtingen worden nageleefd.

De zorgplicht vormt daarmee een belangrijke basis voor verantwoord vastgoedbeheer.

Waarom wordt de zorgplicht steeds belangrijker?

De overheid legt steeds meer verantwoordelijkheid neer bij de eigenaar en gebruiker van gebouwen. Hierdoor verschuift de focus van controle door toezichthouders naar eigen verantwoordelijkheid van organisaties.

Deze ontwikkeling heeft als doel:

  • Veiligere gebouwen;
  • Minder milieubelasting;
  • Lager energieverbruik;
  • Meer bewustwording van risico's;
  • Meer verantwoordelijkheid bij eigenaren en gebruikers.

Organisaties moeten daardoor steeds beter inzicht hebben in hun wettelijke verplichtingen.

De verantwoordelijkheid van de gebouweigenaar

De eigenaar draagt de eindverantwoordelijkheid voor de veiligheid en technische staat van het gebouw. Bij incidenten, schade of calamiteiten wordt vaak als eerste gekeken naar de eigenaar.

De eigenaar moet onder andere zorgen voor:

  • Veilige gebouwgebonden installaties;
  • Voldoende onderhoud;
  • Uitvoering van inspecties en keuringen;
  • Naleving van wet- en regelgeving;
  • Energiebesparende maatregelen waar verplicht;
  • Actuele gebouwdocumentatie;
  • Inzicht in aanwezige risico's.

Daarnaast moet de eigenaar kunnen aantonen dat hier daadwerkelijk toezicht op wordt gehouden.

De rol van de huurder

Ook huurders hebben een belangrijke verantwoordelijkheid. Zij zijn verantwoordelijk voor het juiste gebruik van het gebouw en het naleven van gebruiksvoorschriften.

Hieronder vallen onder andere:

  • Correct gebruik van vluchtwegen;
  • Naleving van brandveiligheidsvoorschriften;
  • Actuele ontruimingsplannen;
  • Vrijhouden van nooduitgangen;
  • Behoud van brandcompartimentering;
  • Veilige inrichting van ruimtes.

Een veilig gebouw kan immers alsnog onveilig worden gebruikt.

De rol van de facilitaire organisatie

Binnen veel organisaties ligt de dagelijkse uitvoering van de zorgplicht bij de facilitaire afdeling of gebouwbeheerorganisatie.

Hun taken bestaan onder andere uit:

  • Coördineren van onderhoud;
  • Bewaken van inspecties en keuringen;
  • Beheren van documentatie;
  • Controleren van leveranciers;
  • Registreren van gebreken;
  • Opvolgen van maatregelen;
  • Toezicht houden op compliance.

De facilitaire organisatie vormt daarmee de verbindende schakel tussen eigenaar, gebruiker en onderhoudspartijen.

Zorgplicht gaat verder dan onderhoud

Vroeger lag de nadruk vaak op het uitvoeren van periodiek onderhoud. Tegenwoordig vraagt de zorgplicht om een bredere benadering.

Hierbij wordt gekeken naar:

  • Veiligheid;
  • Gezondheid;
  • Milieu;
  • Energieverbruik;
  • Bedrijfscontinuïteit;
  • Risicomanagement;
  • Compliance.

Alleen onderhoud uitvoeren is niet voldoende; organisaties moeten ook kunnen aantonen dat risico's actief worden beheerst.

Belang van documentatie en aantoonbaarheid

Een belangrijk onderdeel van de zorgplicht is het kunnen aantonen dat aan verplichtingen wordt voldaan.

Denk hierbij aan:

  • Onderhoudsrapporten;
  • Keuringsrapporten;
  • Certificaten;
  • Tekeningen;
  • Logboeken;
  • Legionelladossiers;
  • Asbestinventarisaties;
  • Brandveiligheidsdocumentatie.

Wanneer deze informatie ontbreekt, kan het lastig zijn om aan te tonen dat de organisatie aan haar verplichtingen heeft voldaan.

Veelvoorkomende aandachtspunten

Bij inspecties en audits komen regelmatig dezelfde aandachtspunten naar voren:

  • Achterstallig onderhoud;
  • Ontbrekende certificaten;
  • Verouderde tekeningen;
  • Niet uitgevoerde keuringen;
  • Onvoldoende toezicht op leveranciers;
  • Onvolledige registraties;
  • Onvoldoende opvolging van gebreken.

Deze tekortkomingen kunnen leiden tot verhoogde risico's en aansprakelijkheid.

Hoe Via Certus kan ondersteunen

Via Certus ondersteunt vastgoedeigenaren, huurders en facilitaire organisaties bij het invullen van hun zorgplicht.

Wij ondersteunen onder andere met:

  • Compliance-scans;
  • Integrale risico-inventarisaties;
  • Vastgoeddossiers;
  • Brandveiligheidsinspecties;
  • Onderhouds- en contractbeheer;
  • Wet- en regelgeving;
  • Audit- en inspectiebegeleiding;
  • Borging van wettelijke verplichtingen.

Zo helpen wij organisaties om aantoonbaar te voldoen aan hun zorgplicht en grip te houden op veiligheid, continuïteit en vastgoedbeheer.

Meer artikelen