Menu
Categorie:
Verzekeringseisen & inspecties
Datum:
10
-
01
-
2023

Onderzoek naar arbeidsongevallen: leren van incidenten

Vanaf 1 januari 2023 is de aanpak van meldingsplichtige arbeidsongevallen gewijzigd. Werkgevers krijgen bij bepaalde arbeidsongevallen de mogelijkheid om zelf onderzoek te doen naar de oorzaken van het incident en de verbetermaatregelen die nodig zijn om herhaling te voorkomen. De Nederlandse Arbeidsinspectie vraagt organisaties daarbij om een gedegen onderzoek uit te voeren en hierover te rapporteren. Via Certus ondersteunt organisaties tijdens dit volledige traject. Van de eerste melding en het verzamelen van informatie tot het opstellen van een verbeterplan en de implementatie van structurele veiligheidsmaatregelen.

Arbeidsongevallen onderzoeken en ervan leren

Een arbeidsongeval heeft vaak grote gevolgen voor medewerkers, organisaties en betrokkenen. Naast de directe impact is het belangrijk om te onderzoeken hoe het ongeval heeft kunnen ontstaan en welke maatregelen nodig zijn om herhaling te voorkomen.

De nieuwe werkwijze van de Nederlandse Arbeidsinspectie is gericht op leren en verbeteren. Organisaties krijgen hierdoor meer verantwoordelijkheid om zelf onderzoek te doen naar de achterliggende oorzaken van een ongeval.

Ondersteuning door Via Certus

Via Certus begeleidt organisaties stap voor stap bij het uitvoeren van een ongevalsonderzoek.

Wij ondersteunen onder andere bij:

  • Het verzamelen van feiten;
  • Het interviewen van betrokkenen;
  • Het analyseren van oorzaken;
  • Het opstellen van rapportages;
  • Het ontwikkelen van verbetermaatregelen;
  • Het opstellen van een verbeterplan;
  • Het implementeren van veiligheidsmaatregelen.

Hierdoor ontstaat een objectief en goed onderbouwd onderzoeksrapport dat voldoet aan de verwachtingen van de Nederlandse Arbeidsinspectie.

Waarom ontstaat een arbeidsongeval?

Een ongeval is vrijwel nooit het gevolg van één enkele gebeurtenis.

Vaak blijkt na onderzoek dat meerdere factoren hebben bijgedragen aan het incident.

Tijdens het onderzoek wordt gekeken naar vragen zoals:

  • Waren de risico's voldoende geïnventariseerd?
  • Was er een veilige werkwijze vastgesteld?
  • Waren de noodzakelijke randvoorwaarden aanwezig?
  • Waren medewerkers voldoende geïnstrueerd?
  • Werd voldoende toezicht gehouden?
  • Waarom werd afgeweken van de afgesproken werkwijze?
  • Welke organisatorische factoren speelden een rol?

Door deze vragen te beantwoorden ontstaat inzicht in de werkelijke oorzaken van het incident.

Directe en achterliggende oorzaken

Binnen een ongevalsonderzoek wordt onderscheid gemaakt tussen:

Directe oorzaken

Dit zijn de gebeurtenissen die direct hebben geleid tot het ongeval.

Voorbeelden zijn:

  • Een val;
  • Contact met een machine;
  • Een elektrische schok;
  • Onjuist gebruik van gereedschap.

Basisoorzaken

Dit zijn de achterliggende factoren die het ongeval mogelijk maakten.

Voorbeelden zijn:

  • Onvoldoende instructie;
  • Ontbrekende procedures;
  • Onvoldoende toezicht;
  • Gebrekkige communicatie;
  • Onvoldoende onderhoud;
  • Onvoldoende risicobeheersing.

Juist deze basisoorzaken vormen vaak de sleutel tot duurzame verbeteringen.

Onze onderzoeksmethode

Via Certus werkt met een gestructureerde onderzoeks- en analysemethode.

Hierbij kijken wij niet alleen naar wat er misging, maar vooral naar:

  • Hoe het mis kon gaan;
  • Waarom het mis kon gaan;
  • Welke factoren hierbij een rol speelden;
  • Welke maatregelen noodzakelijk zijn.

Op basis hiervan worden concrete verbetermaatregelen opgesteld.

Vier stappen van een ongevalsonderzoek

1. Informatie verzamelen

Alle relevante informatie wordt verzameld.

Denk aan:

  • Verklaringen van betrokkenen;
  • Foto's;
  • Procedures;
  • Instructies;
  • Onderhoudsgegevens;
  • RI&E-documentatie.

2. Informatie analyseren

De verzamelde gegevens worden beoordeeld en geanalyseerd.

Hierbij worden zowel directe als achterliggende oorzaken vastgesteld.

3. Verbetermaatregelen bepalen

Voor iedere oorzaak worden passende maatregelen ontwikkeld.

Hierdoor worden risico's structureel verminderd.

4. Verbeterplan opstellen en uitvoeren

De maatregelen worden vastgelegd in een verbeterplan.

Vervolgens ondersteunen wij bij:

  • Implementatie;
  • Communicatie;
  • Evaluatie;
  • Borging;
  • Continue verbetering.

Wie wordt betrokken bij het onderzoek?

Een succesvol onderzoek vraagt om betrokkenheid vanuit de organisatie.

Afhankelijk van de situatie kunnen onder andere deelnemen:

  • Directie;
  • Management;
  • Leidinggevenden;
  • Medewerkers;
  • Preventiemedewerker;
  • QHSE-functionaris;
  • Veiligheidskundige;
  • Ondernemingsraad.

Deze gezamenlijke aanpak zorgt voor draagvlak en vergroot de kans op succesvolle verbeteringen.

De rol van de preventiemedewerker

De preventiemedewerker speelt vaak een belangrijke rol binnen het onderzoek en de opvolging van maatregelen.

Via Certus kan deze rol tijdelijk ondersteunen of invullen door:

  • Het begeleiden van onderzoeken;
  • Het actualiseren van de RI&E;
  • Het opstellen van verbeterplannen;
  • Het verzorgen van toolboxen;
  • Het vergroten van veiligheidsbewustzijn.

Van incident naar verbetercultuur

Een ongevalsonderzoek moet niet alleen leiden tot een rapport, maar vooral tot verbetering.

Daarom ondersteunt Via Certus organisaties ook bij:

  • Veiligheidscommunicatie;
  • Nieuwsbrieven;
  • Veiligheidsbijeenkomsten;
  • Toolboxmeetings;
  • Bewustwordingscampagnes;
  • Borging van verbetermaatregelen.

Zo blijft veilig en gezond werken blijvend op de agenda staan.

Het resultaat

Een goed uitgevoerd ongevalsonderzoek levert niet alleen inzicht op in wat er is gebeurd, maar vooral in hoe toekomstige incidenten kunnen worden voorkomen. Door structureel te leren van incidenten ontstaat een sterkere veiligheidscultuur, betere risicobeheersing en een organisatie die aantoonbaar werkt aan continue verbetering.

Een ongeval is nooit gewenst, maar kan wel een waardevol moment zijn om veiligheid binnen uw organisatie structureel naar een hoger niveau te brengen.

Meer artikelen