Elke werkgever is verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkomgeving. Een belangrijk onderdeel van deze verantwoordelijkheid is het aanstellen van een preventiemedewerker. Toch blijkt in de praktijk dat veel organisaties deze functie nog niet hebben ingevuld of onvoldoende benutten. De preventiemedewerker speelt een cruciale rol bij het voorkomen van ongevallen, het signaleren van risico's en het verbeteren van arbeidsomstandigheden. Door preventie structureel onderdeel te maken van de bedrijfsvoering worden niet alleen wettelijke verplichtingen nageleefd, maar ontstaat ook een veiligere, gezondere en productievere werkomgeving voor medewerkers.
De Arbeidsomstandighedenwet verplicht iedere werkgever om ten minste één preventiemedewerker aan te wijzen. Deze persoon ondersteunt de organisatie bij het bevorderen van veilige en gezonde arbeidsomstandigheden en helpt bij het naleven van de Arbowetgeving.
Het doel van de preventiemedewerker is eenvoudig: risico's voorkomen voordat zij leiden tot ongevallen, verzuim of gezondheidsklachten.
Een goed ingevulde preventiefunctie draagt bij aan:
Preventie is immers goedkoper en effectiever dan het oplossen van problemen achteraf.
De Arbowet geeft aan dat de preventiemedewerker in principe een werknemer van de organisatie moet zijn. Hierdoor is gewaarborgd dat deze persoon bekend is met:
Wanneer het niet mogelijk is om voldoende deskundigheid binnen de organisatie te organiseren, mag ondersteuning van externe deskundigen worden ingezet.
Voor organisaties met maximaal 25 medewerkers geldt bovendien dat de werkgever of directeur zelf de rol van preventiemedewerker mag vervullen, mits voldoende deskundigheid aanwezig is.
De preventiemedewerker heeft volgens de Arbowet drie kerntaken.
De preventiemedewerker ondersteunt bij het opstellen, uitvoeren en actueel houden van de Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E).
Hierbij worden risico's op het gebied van:
in kaart gebracht en beoordeeld. Vervolgens wordt een plan van aanpak opgesteld om deze risico's te beheersen.
De preventiemedewerker adviseert de werkgever over maatregelen die bijdragen aan een goed arbeidsomstandighedenbeleid.
Daarnaast werkt hij samen met:
Het doel is om arbeidsrisico's structureel te verminderen.
De preventiemedewerker ondersteunt bij de uitvoering van verbetermaatregelen en bewaakt de voortgang van het arbobeleid.
Hij vormt daarbij een belangrijke schakel tussen management en medewerkers.
In de praktijk blijkt dat een preventiemedewerker veel meer kan betekenen dan uitsluitend het uitvoeren van wettelijke taken.
Veel organisaties kiezen ervoor het takenpakket uit te breiden met aanvullende verantwoordelijkheden.
Binnen kleinere organisaties kan de preventiemedewerker soms tevens een signalerende rol vervullen rondom psychosociale arbeidsbelasting.
Een goede preventiemedewerker staat dicht bij de werkvloer.
Hierdoor ontstaat een belangrijke brugfunctie tussen:
Risico's worden sneller gesignaleerd en verbeteringen kunnen sneller worden doorgevoerd.
De Arbowet bepaalt dat de preventiemedewerker zijn werkzaamheden zelfstandig en onafhankelijk moet kunnen uitvoeren.
Hij moet risico's kunnen signaleren en adviezen kunnen geven zonder nadelige gevolgen voor zijn positie binnen de organisatie.
Afhankelijk van de organisatie kan de preventiemedewerker zich bezighouden met risico's zoals:
De benodigde tijd hangt af van:
TNO heeft hiervoor een quickscan ontwikkeld waarmee organisaties een indicatie kunnen krijgen van:
Hoewel de preventiemedewerker in principe een interne functie is, kan Via Certus organisaties ondersteunen bij:
Hierdoor krijgt de preventiemedewerker de juiste ondersteuning om zijn taken effectief uit te voeren.
Een goed functionerende preventiemedewerker draagt direct bij aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige organisatie. Door risico's tijdig te signaleren, medewerkers bewust te maken van veilig werken en verbeteringen structureel op te volgen, ontstaat een sterke veiligheidscultuur binnen de organisatie.
De preventiemedewerker is daarmee niet alleen een wettelijke verplichting, maar vooral een belangrijke investering in veiligheid, gezondheid en continuïteit.