Menu
Sociale veiligheid gaat over het gevoel van veiligheid van mensen in een gebouw, openbare ruimte of gebied. Een sociaal veilige omgeving ontstaat niet vanzelf. Het ontwerp, de inrichting, het beheer en het gebruik van een locatie hebben allemaal invloed op hoe veilig mensen zich voelen en gedragen. Door al in de ontwerpfase rekening te houden met sociale veiligheid kunnen veel risico's worden voorkomen en ontstaat een omgeving waarin gebruikers, bezoekers en medewerkers zich prettig en veilig voelen. Via Certus ondersteunt organisaties, gemeenten, vastgoedeigenaren en ontwikkelaars bij het beoordelen en verbeteren van sociale veiligheid binnen gebouwen en openbare ruimten.
Sociale veiligheid heeft betrekking op de bescherming tegen ongewenst gedrag, criminaliteit, overlast en gevoelens van onveiligheid. Het gaat daarbij niet alleen om daadwerkelijke incidenten, maar ook om hoe gebruikers een omgeving ervaren.
Een locatie kan technisch veilig zijn, maar toch als onveilig worden ervaren door bijvoorbeeld:
Door sociale veiligheid integraal mee te nemen in ontwerp en beheer kunnen deze risico's worden beperkt.
Via Certus hanteert vier belangrijke uitgangspunten voor het beoordelen van sociale veiligheid:
Mensen voelen zich veiliger wanneer zij hun omgeving goed kunnen overzien en het gevoel hebben dat anderen hen kunnen zien.
Het uitgangspunt is:
Zien en gezien worden.
Hierbij gaat het niet alleen om zichtbaarheid, maar ook om:
Aandachtspunten zijn onder andere:
Verlichting alleen creëert geen veiligheid. Pas in combinatie met sociale controle en toezicht draagt verlichting daadwerkelijk bij aan een veilig gevoel.
Gebruikers moeten begrijpen hoe een gebied functioneert.
Het moet duidelijk zijn:
Duidelijke zonering voorkomt verwarring en vergroot het gevoel van controle.
Belangrijke aandachtspunten zijn:
Vooral semiopenbare ruimtes zorgen vaak voor problemen wanneer niet duidelijk is wie verantwoordelijk is voor toezicht en onderhoud.
Een sociaal veilige omgeving moet goed bereikbaar zijn voor gebruikers, bezoekers en hulpdiensten.
Daarbij spelen een aantal aspecten een rol:
Hierbij moet een balans worden gevonden tussen toegankelijkheid en beveiliging.
Een gebouw of terrein moet toegankelijk zijn voor bevoegden, terwijl onbevoegde toegang waar nodig wordt beperkt.
Een verzorgde omgeving draagt sterk bij aan het gevoel van veiligheid.
Mensen voelen zich prettiger in een omgeving die:
Ook factoren zoals:
kunnen invloed hebben op het veiligheidsgevoel van gebruikers.
Een aantrekkelijke omgeving stimuleert bovendien het gebruik van een gebied, waardoor sociale controle toeneemt.
Een veelgemaakte fout is om sociale veiligheid uitsluitend vanuit het ontwerp te benaderen.
In de praktijk wordt sociale veiligheid bepaald door vier samenhangende factoren:
Iedere locatie heeft een eigen omgeving, gebruikersgroep en risicoprofiel.
Een oplossing die werkt in een woonwijk hoeft niet geschikt te zijn voor een bedrijventerrein of zorginstelling.
Het ontwerp bepaalt in belangrijke mate de zichtbaarheid, toegankelijkheid en gebruiksmogelijkheden van een locatie.
Zelfs het beste ontwerp verliest zijn waarde wanneer onderhoud en beheer onvoldoende worden uitgevoerd.
Achterstallig onderhoud leidt vaak tot:
Sommige veiligheidsmaatregelen zijn alleen effectief wanneer voldoende toezicht en handhaving beschikbaar zijn.
Bij het ontwerp moet daarom altijd rekening worden gehouden met de daadwerkelijke mogelijkheden voor toezicht en handhaving.
Een volledig risicoloze omgeving bestaat niet.
Daarom worden veiligheidsrisico's beoordeeld op:
Gemiddelde en hoge risico's dienen zoveel mogelijk te worden weggenomen. Restrisico's worden idealiter besproken met alle betrokken partijen, zodat bewuste keuzes kunnen worden gemaakt.
Via Certus ondersteunt organisaties bij:
Wij kijken daarbij niet alleen naar het ontwerp, maar ook naar de samenhang tussen context, beheer, handhaving en gebruikersgedrag. Zo ontstaat een realistisch beeld van de werkelijke sociale veiligheid van een locatie.
Een sociaal veilige omgeving ontstaat niet door toeval. Veiligheid begint bij bewust ontwerp, goed beheer en duidelijke verantwoordelijkheden.
