Menu
Categorie:
Praktijk & situaties
Datum:
04
-
10
-
2018

De verborgen verantwoordelijkheden en risico's voor vastgoedeigenaren

Veel organisaties beschikken over vastgoed, variërend van kantoren en bedrijfshallen tot zorginstellingen, scholen, winkels en woningportefeuilles. Vastgoed vertegenwoordigt vaak een aanzienlijke financiële waarde, maar brengt ook belangrijke verantwoordelijkheden met zich mee. Veel vastgoedeigenaren realiseren zich onvoldoende hoeveel wet- en regelgeving van toepassing is op het bezit, gebruik en beheer van gebouwen. Naast onderhoud en exploitatie spelen veiligheid, gezondheid, duurzaamheid, privacy, brandveiligheid en aansprakelijkheid een steeds grotere rol. Een goed beheer van vastgoed begint daarom met inzicht in de wettelijke verplichtingen en het aantoonbaar voldoen aan de geldende eisen.

Vastgoedbezit brengt meer verantwoordelijkheden met zich mee dan veel eigenaren denken

Veel organisaties beschikken over vastgoed. Denk hierbij aan kantoren, bedrijfsgebouwen, zorginstellingen, scholen, winkels, sportaccommodaties, logistieke centra en woningportefeuilles. Vastgoed vertegenwoordigt vaak een grote financiële waarde en ondersteunt primaire bedrijfsprocessen. Toch realiseren veel eigenaren zich onvoldoende hoeveel wettelijke verplichtingen verbonden zijn aan het bezitten, gebruiken en beheren van gebouwen.

Het niet naleven van wet- en regelgeving kan leiden tot:

  • Aansprakelijkheid bij incidenten;
  • Handhaving door overheidsinstanties;
  • Problemen met verzekeraars;
  • Stillegging van activiteiten;
  • Imagoschade;
  • Onveilige situaties voor gebruikers en bezoekers.

Een goede vastgoedeigenaar zorgt daarom niet alleen voor onderhoud, maar heeft ook inzicht in alle wettelijke verplichtingen die samenhangen met het gebouw en het gebruik ervan.

De Woningwet vormt de basis van de zorgplicht

De belangrijkste wettelijke basis voor vastgoedeigenaren is vastgelegd in de Woningwet. Artikel 1a van de Woningwet beschrijft de algemene zorgplicht van eigenaren en gebruikers van gebouwen.

Hierin staat dat een eigenaar ervoor moet zorgen dat door de staat van een gebouw, erf of terrein geen gevaar ontstaat voor de gezondheid of veiligheid van personen.

Deze zorgplicht heeft een brede betekenis en omvat onder andere:

  • Bouwkundige veiligheid;
  • Brandveiligheid;
  • Constructieve veiligheid;
  • Gezond binnenmilieu;
  • Veilige installaties;
  • Veilige vluchtmogelijkheden;
  • Correct onderhoud van het gebouw.

Daarnaast moet de eigenaar onderzoeken laten uitvoeren wanneer risico's voor gezondheid of veiligheid kunnen ontstaan.

De zorgplicht is niet beperkt tot het voorkomen van schade, maar richt zich ook op het voorkomen van risico's.

Voldoen aan minimale wettelijke eisen

In artikel 1b van de Woningwet is opgenomen dat een gebouw niet gebruikt mag worden wanneer het niet voldoet aan de minimale wettelijke voorschriften.

Deze voorschriften zijn uitgewerkt in het Bouwbesluit 2012 en inmiddels grotendeels opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) onder de Omgevingswet.

Dit betekent dat een eigenaar ervoor moet zorgen dat zijn gebouw voldoet aan eisen op het gebied van:

  • Brandveiligheid;
  • Gezondheid;
  • Constructieve veiligheid;
  • Energieprestatie;
  • Installatieveiligheid;
  • Vluchtveiligheid;
  • Toegankelijkheid.

Deze verplichtingen gelden niet alleen voor nieuwbouw, maar ook voor bestaande gebouwen.

Niet alleen het gebouw, maar ook het gebruik

Een veelgemaakte fout is dat uitsluitend naar de technische staat van het gebouw wordt gekeken.

Wet- en regelgeving richten zich echter ook op het daadwerkelijke gebruik van het gebouw.

Bijvoorbeeld:

  • Worden vluchtwegen vrij gehouden?
  • Worden ruimtes gebruikt volgens de vergunning?
  • Worden installaties juist gebruikt?
  • Zijn brandcompartimenten intact?
  • Zijn onderhoudsverplichtingen nagekomen?

De eigenaar moet kunnen aantonen dat zowel het gebouw als het gebruik voldoen aan de geldende eisen.

Verantwoordelijkheid bij verhuurd vastgoed

Bij verhuurde gebouwen ontstaat vaak onduidelijkheid over verantwoordelijkheden.

In de praktijk zijn zowel eigenaar als gebruiker verantwoordelijk.

De eigenaar blijft doorgaans verantwoordelijk voor:

  • De technische staat van het gebouw;
  • Constructieve veiligheid;
  • Gebouwgebonden installaties;
  • Wettelijke keuringen;
  • Groot onderhoud.

De gebruiker is meestal verantwoordelijk voor:

  • Het dagelijks gebruik;
  • Interne processen;
  • Naleving van gebruiksvoorschriften;
  • Interne veiligheidsmaatregelen.

Heldere afspraken hierover zijn essentieel en dienen bij voorkeur schriftelijk te worden vastgelegd.

Aantoonbaarheid wordt steeds belangrijker

Toezichthouders, verzekeraars en rechters kijken niet alleen naar wat geregeld is, maar vooral naar wat aantoonbaar geregeld is.

Belangrijke documenten zijn onder andere:

  • Onderhoudsrapporten;
  • Inspectierapporten;
  • Certificaten;
  • Logboeken;
  • Vergunningen;
  • Risicoanalyses;
  • Ontruimingsplannen;
  • Installatietekeningen;
  • Keuringsrapporten.

Wanneer deze informatie ontbreekt, wordt het lastig om aan te tonen dat aan de zorgplicht is voldaan.

Databeheer en vastgoedinformatie

Modern vastgoedbeheer draait steeds meer om data en informatiebeheer.

Een professionele vastgoedorganisatie beschikt over inzicht in:

  • Gebouwen;
  • Installaties;
  • Onderhoud;
  • Contracten;
  • Risico's;
  • Wettelijke verplichtingen.

Steeds vaker worden hiervoor digitale vastgoeddossiers en beheersystemen ingezet.

Deze systemen helpen om:

  • Verplichtingen inzichtelijk te maken;
  • Acties te plannen;
  • Certificaten te beheren;
  • Compliance te borgen.

AVG en vastgoedbeheer

Sinds 25 mei 2018 geldt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

Binnen vastgoedbeheer worden steeds vaker persoonsgegevens verwerkt via:

  • Cameratoezicht;
  • Toegangscontrolesystemen;
  • Bezoekersregistratie;
  • Parkeersystemen;
  • Slimme gebouwen;
  • Sensoren en monitoring.

Organisaties moeten ervoor zorgen dat deze gegevens rechtmatig worden verwerkt en adequaat worden beveiligd.

Belangrijke risicothema's binnen vastgoedbeheer

Voor vastgoedeigenaren zijn de belangrijkste compliance- en veiligheidsrisico's vaak terug te vinden binnen de volgende thema's.

Brandveiligheid

  • Brandmeldinstallaties;
  • Ontruimingsalarminstallaties;
  • Noodverlichting;
  • Vluchtwegen;
  • Compartimentering;
  • Brandwerende voorzieningen.

Elektrische veiligheid

  • NEN 1010;
  • NEN 3140;
  • Scope 8 inspecties;
  • Scope 10 inspecties;
  • Thermografische inspecties.

Waterveiligheid

  • Legionellapreventie;
  • Drinkwaterkwaliteit;
  • Beheersplannen;
  • Periodieke controles.

Binnenmilieu

  • Ventilatie;
  • CO₂-concentraties;
  • Temperatuur;
  • Luchtvochtigheid;
  • Fijnstof;
  • Schimmels.

Arbeidsomstandigheden

  • RI&E;
  • Veilige werkplekken;
  • Onderhoudswerkzaamheden;
  • Persoonlijke beschermingsmiddelen.

Duurzaamheid

  • Energielabels;
  • Energiebesparingsplicht;
  • Verduurzaming;
  • Milieuprestaties.

Van reactief naar integraal vastgoedbeheer

Veel organisaties lossen problemen pas op wanneer deze zichtbaar worden.

Professioneel vastgoedbeheer werkt juist vanuit een preventieve aanpak.

Door middel van:

  • Risicomanagement;
  • Periodieke inspecties;
  • Onderhoudsplanning;
  • Compliance monitoring;
  • Audits;
  • Vastgoeddossiers;

kunnen risico's vroegtijdig worden gesignaleerd en beheerst.

Hierdoor ontstaat grip op:

  • Veiligheid;
  • Kosten;
  • Continuïteit;
  • Aansprakelijkheid;
  • Wettelijke naleving.

Het vastgoeddossier als fundament

Een goed vastgoeddossier bevat alle relevante informatie die nodig is om aantoonbaar te voldoen aan wet- en regelgeving.

Denk hierbij aan:

  • Gebouwgegevens;
  • Installatiegegevens;
  • Onderhoudshistorie;
  • Keuringsrapporten;
  • Certificaten;
  • Risicoanalyses;
  • Vergunningen;
  • Contracten;
  • Actielijsten.

Hiermee ontstaat één centrale bron van informatie voor eigenaren, beheerders, toezichthouders en verzekeraars.

Hoe Via Certus kan ondersteunen

Via Certus ondersteunt vastgoedeigenaren, beheerders en gebruikers bij het inzichtelijk maken en beheersen van wettelijke verplichtingen rondom vastgoed.

Wij ondersteunen onder andere bij:

  • Vastgoedcompliance;
  • Vastgoeddossiers;
  • Risico-inventarisaties;
  • Brandveiligheid;
  • Elektrische veiligheid;
  • Legionellabeheer;
  • Technisch beheer;
  • Inspecties en audits;
  • Onderhoudsmanagement;
  • Wet- en regelgeving.

Door een integrale aanpak ontstaat grip op veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en continuïteit van vastgoed.

Het resultaat

Wet- en regelgeving rondom vastgoed wordt steeds omvangrijker en complexer. Een vastgoedeigenaar die uitsluitend reageert op problemen loopt onnodige risico's. Door gebouwen, installaties, documenten en wettelijke verplichtingen structureel te beheren ontstaat aantoonbare compliance en grip op risico's.

Goed vastgoedbeheer betekent niet alleen voldoen aan de wet, maar vooral het creëren van een veilige, gezonde en toekomstbestendige omgeving voor gebruikers, bezoekers en medewerkers.

Bronnen: Woningwet, Bouwbesluit 2012, Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), Autoriteit Persoonsgegevens, CBS.

Meer artikelen