Menu
Categorie:
Wet- en regelgeving & compliance
Datum:
10
-
06
-
2020

Verdiepende RI&E: wanneer is aanvullend onderzoek nodig?

Een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) vormt de basis van goed arbeidsomstandighedenbeleid. Een veelvoorkomende misvatting is dat een RI&E uitsluitend bestaat uit één algemene inventarisatie van risico's binnen een organisatie. In werkelijkheid is een RI&E pas volledig wanneer ook specifieke risico's en bijzondere doelgroepen voldoende zijn onderzocht. Daarom wordt in veel organisaties gewerkt met een zogenaamde cascadestrategie: eerst een algemene RI&E en vervolgens, indien nodig of wettelijk verplicht, één of meerdere verdiepende RI&E's. Deze aanpak zorgt ervoor dat risico's niet alleen breed worden geïnventariseerd, maar ook diepgaand worden onderzocht waar dat noodzakelijk is.

Wat is een RI&E?

De Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) is een wettelijk verplicht instrument waarmee werkgevers de risico's binnen hun organisatie in kaart brengen.

Een RI&E bestaat uit:

  • Het inventariseren van risico's;
  • Het beoordelen van deze risico's;
  • Het opstellen van een plan van aanpak;
  • Het nemen van beheersmaatregelen;
  • Het periodiek evalueren van de risico's.

Het doel is het voorkomen van ongevallen, gezondheidsklachten en beroepsziekten.

Het belang van een volledige RI&E

Een van de belangrijkste eisen die aan een RI&E wordt gesteld, is volledigheid.

Dat betekent dat alle relevante arbeidsomstandighedenrisico's binnen de organisatie moeten worden beoordeeld.

In de praktijk wordt vaak gestart met een:

Algemene RI&E

Een algemene RI&E brengt alle voorkomende risico's op hoofdlijnen in beeld.

Hierbij wordt gekeken naar onderwerpen zoals:

  • Veiligheid;
  • Gezondheid;
  • Werkdruk;
  • Fysieke belasting;
  • Arbeidsmiddelen;
  • Gevaarlijke stoffen;
  • Gebouwgebonden risico's.

Deze inventarisatie geeft inzicht in de belangrijkste aandachtspunten binnen de organisatie.

Wat is een verdiepende RI&E?

Sommige risico's vragen om een uitgebreider onderzoek.

In dat geval wordt een aanvullende of verdiepende RI&E uitgevoerd.

Een verdiepende RI&E richt zich op één specifiek onderwerp of een specifieke doelgroep.

Hierbij wordt uitgebreider gekeken naar:

  • De aard van het risico;
  • De blootstelling;
  • De ernst van de gevolgen;
  • Mogelijke beheersmaatregelen.

De cascadestrategie

Bij de cascadestrategie wordt gewerkt in verschillende stappen.

Stap 1

Uitvoeren van een algemene RI&E.

Stap 2

Signaleren welke onderwerpen nadere aandacht vragen.

Stap 3

Uitvoeren van verdiepende RI&E's voor deze onderwerpen.

Stap 4

Opnemen van aanvullende maatregelen in het plan van aanpak.

Hierdoor ontstaat een volledig beeld van alle relevante risico's binnen de organisatie.

Wettelijk verplichte verdiepende RI&E's

Voor verschillende onderwerpen schrijft het Arbeidsomstandighedenbesluit expliciet voor dat aanvullende risicoanalyses moeten worden uitgevoerd.

Jeugdige werknemers

Voor medewerkers jonger dan 18 jaar gelden aanvullende verplichtingen vanwege hun beperkte ervaring en verhoogde kwetsbaarheid.

Zwangere medewerkers en medewerkers tijdens de lactatie

Werkgevers moeten risico's inventariseren die gevolgen kunnen hebben voor zwangerschap of borstvoeding.

Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA)

Onder PSA vallen onder andere:

  • Werkdruk;
  • Stress;
  • Pesten;
  • Discriminatie;
  • Seksuele intimidatie;
  • Agressie en geweld.

Deze risico's moeten afzonderlijk worden beoordeeld.

Gevaarlijke stoffen

Wanneer medewerkers werken met gevaarlijke stoffen moet een aanvullende beoordeling plaatsvinden van:

  • Blootstelling;
  • Risico's;
  • Beheersmaatregelen.

Kankerverwekkende en mutagene stoffen

Voor deze stoffen gelden aanvullende registratie- en beoordelingsverplichtingen.

Asbest

Wanneer asbest aanwezig kan zijn binnen werkzaamheden of gebouwen is een aanvullende inventarisatie verplicht.

Biologische agentia

Bij werkzaamheden met bacteriën, virussen, schimmels of andere biologische agentia moet een specifieke risicoanalyse worden uitgevoerd.

Fysieke belasting

Werkzaamheden met tillen, trekken, duwen, repeterende bewegingen of ongunstige werkhoudingen vragen vaak om een nadere beoordeling.

Beeldschermwerk

Bij langdurig beeldschermwerk moet aandacht worden besteed aan:

  • Werkhouding;
  • Ergonomie;
  • Werkdruk;
  • Klachtenpreventie.

Geluid

Wanneer medewerkers worden blootgesteld aan geluid boven de wettelijke grenswaarden moet een aanvullende beoordeling plaatsvinden.

Trillingen

Bij gebruik van machines of voertuigen kunnen schadelijke trillingen ontstaan die nader onderzocht moeten worden.

Kunstmatige optische straling

Bij werkzaamheden met bijvoorbeeld lasers, UV-straling of andere lichtbronnen kan aanvullende risicoanalyse verplicht zijn.

Elektromagnetische velden (EM-velden)

In bepaalde werkomgevingen kunnen medewerkers worden blootgesteld aan elektromagnetische velden die beoordeeld moeten worden.

Arbeidsmiddelen

Machines, gereedschappen en installaties vragen om een specifieke beoordeling van veiligheidsrisico's.

Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)

Werkgevers moeten vaststellen welke PBM's noodzakelijk zijn en of deze adequaat worden gebruikt.

Specifieke sectoren

Voor bepaalde sectoren gelden aanvullende verplichtingen.

Voorbeelden zijn:

Bouwsector

Bij bouwprojecten moet een Veiligheids- en Gezondheidsplan (V&G-plan) worden opgesteld.

Industrie

Bij bedrijven met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen gelden aanvullende verplichtingen rondom zware ongevallen.

Mijnbouw

Voor mijnbouwactiviteiten gelden specifieke aanvullende risicoanalyses.

Wanneer is een verdiepende RI&E noodzakelijk?

Niet ieder risico vraagt direct om een afzonderlijke verdiepende RI&E.

Wanneer bijvoorbeeld:

  • Slechts enkele beeldschermwerkplekken aanwezig zijn;
  • Er beperkt gebruik wordt gemaakt van schoonmaakmiddelen;
  • Een risico slechts incidenteel voorkomt;

dan kan dit vaak worden meegenomen binnen de algemene RI&E.

Wanneer een onderwerp echter een belangrijke rol speelt binnen de organisatie, is een verdiepende RI&E vaak noodzakelijk.

Prioriteren van risico's

Niet alle aanvullende onderzoeken hoeven direct te worden uitgevoerd.

Het is wel belangrijk dat in de algemene RI&E wordt vastgelegd:

  • Welke onderwerpen nader onderzocht moeten worden;
  • Waarom dit nodig is;
  • Welke prioriteit deze onderwerpen hebben;
  • Wanneer deze onderzoeken worden uitgevoerd.

Toetsing van de RI&E

Wanneer een RI&E toetsingsplichtig is, geldt dit ook voor de aanvullende verdiepende RI&E's.

Pas wanneer zowel de algemene als de noodzakelijke verdiepende onderzoeken zijn uitgevoerd, kan worden gesproken van een volledige RI&E.

Hoe Via Certus kan ondersteunen

Via Certus ondersteunt organisaties bij:

  • Algemene RI&E's;
  • Verdiepende RI&E's;
  • Psychosociale arbeidsbelasting;
  • Gevaarlijke stoffen;
  • Fysieke belasting;
  • Beeldschermwerk;
  • Geluidsonderzoeken;
  • Werkplekinspecties;
  • Plan van aanpak;
  • Implementatie van maatregelen;
  • Borging en periodieke evaluatie.

Wij zorgen ervoor dat risico's niet alleen worden geïnventariseerd, maar ook daadwerkelijk beheersbaar worden gemaakt.

Het resultaat

Een volledige RI&E biedt organisaties inzicht in alle relevante arbeidsrisico's en vormt de basis voor een veilig en gezond werkklimaat. Door te werken met een algemene RI&E en waar nodig aanvullende verdiepende onderzoeken ontstaat een compleet beeld van de risico's binnen de organisatie en kunnen passende maatregelen worden genomen.

Een RI&E is pas echt waardevol wanneer niet alleen de risico's zichtbaar worden gemaakt, maar ook structureel worden beheerst en geborgd binnen de organisatie.

Meer artikelen