Menu
Legionella pneumophila staat vooral bekend als de bacterie die veteranenziekte kan veroorzaken. Sinds de grote legionella-uitbraak in Bovenkarspel eind jaren negentig is er veel aandacht geweest voor legionellapreventie binnen drinkwaterinstallaties. Toch blijkt uit cijfers van het RIVM dat het aantal legionellabesmettingen de afgelopen jaren niet is verdwenen. Sterker nog, 2017 liet een recordaantal meldingen zien van meer dan 500 geregistreerde gevallen. Dit roept de vraag op of de huidige aanpak voldoende effectief is en of de focus op drinkwaterinstallaties alleen wel terecht is. Nieuwe inzichten wijzen erop dat ook koeltorens mogelijk een grotere rol spelen bij de verspreiding van Legionella dan lange tijd werd aangenomen.
Veel mensen associëren legionella met een probleem uit het verleden. In werkelijkheid veroorzaakt Legionella pneumophila nog steeds jaarlijks honderden ziektegevallen in Nederland.
Volgens gegevens van het RIVM werd in 2017 een recordaantal legionellabesmettingen geregistreerd. Hiermee werd het hoogste aantal meldingen bereikt sinds de registratie van legionellagevallen in Nederland plaatsvindt.
Hoewel legionella minder vaak het nieuws haalt dan vroeger, blijft het een belangrijk aandachtspunt voor gebouwbeheerders, vastgoedeigenaren en beheerders van technische installaties.
Legionella pneumophila is een bacterie die voorkomt in waterige omgevingen.
Onder gunstige omstandigheden kan de bacterie zich vermenigvuldigen in:
Besmetting vindt plaats door het inademen van vernevelde waterdruppels waarin legionellabacteriën aanwezig zijn.
Dit kan leiden tot:
Na de uitbraak in Bovenkarspel heeft de overheid uitgebreide regelgeving ontwikkeld voor legionellabeheer binnen drinkwaterinstallaties.
Hierdoor zijn onder andere verplichtingen ontstaan voor:
Gebouweigenaren investeren jaarlijks aanzienlijke bedragen om aan deze verplichtingen te voldoen.
Onderzoek heeft aangetoond dat Legionella pneumophila zich kan vermenigvuldigen in eencellige organismen die aanwezig zijn binnen biofilms in watersystemen.
Daarnaast wijzen diverse onderzoeken erop dat koeltorens mogelijk vaker positief testen op Legionella pneumophila dan drinkwaterinstallaties.
Dit maakt koeltorens een belangrijke potentiële besmettingsbron.
Koeltorens vormen een bijzondere uitdaging omdat:
Hierdoor kunnen sommige installaties buiten het zicht van toezichthouders blijven.
Wanneer een besmette koeltoren aerosolen verspreidt, kunnen mensen op aanzienlijke afstand worden blootgesteld aan legionellabacteriën.
De precieze oorzaak van de stijging van legionellagevallen is niet volledig bekend.
Mogelijke factoren zijn:
Hierdoor blijft verder onderzoek noodzakelijk.
Effectieve legionellapreventie vraagt om een bredere benadering dan uitsluitend drinkwaterinstallaties.
Een integrale aanpak kijkt onder andere naar:
Extra aandacht is nodig binnen:
Om legionellabesmettingen verder terug te dringen is meer kennis nodig over:
Een combinatie van onderzoek, monitoring en praktijkervaring blijft noodzakelijk om risico's verder te verkleinen.
Voor eigenaren en beheerders van gebouwen betekent dit dat legionellapreventie blijvend aandacht verdient.
Belangrijke aandachtspunten zijn:
Legionellabeheer is geen eenmalige actie, maar een continu proces.
Via Certus ondersteunt organisaties bij:
Wij helpen organisaties om inzicht te krijgen in risico's en om aantoonbaar invulling te geven aan hun zorgplicht op het gebied van drinkwaterveiligheid.
Legionella pneumophila blijft een relevante bedreiging voor de volksgezondheid. De stijging van het aantal besmettingen laat zien dat blijvende aandacht voor legionellapreventie noodzakelijk is. Daarbij is het belangrijk om niet alleen naar drinkwaterinstallaties te kijken, maar ook naar andere mogelijke besmettingsbronnen zoals koeltorens.
Goed legionellabeheer begint met inzicht in risico's, structureel onderhoud en een integrale benadering van waterveiligheid binnen gebouwen en installaties.
Bron: KWR Water Research Institute (KWRwater.nl)
