Menu
Categorie:
Elektrische veiligheid & keuringen
Datum:
27
-
08
-
2015

Elektrisch veilig werken: voorkom risico's en voldoe aan de NEN 3140

Elektriciteit is onmisbaar in vrijwel iedere organisatie, maar brengt ook risico's met zich mee. Jaarlijks ontstaan ongevallen, branden en storingen door ondeugdelijke installaties, achterstallig onderhoud of onveilig werken aan elektrische systemen. De gevolgen kunnen variëren van materiële schade en bedrijfsstilstand tot ernstig letsel of zelfs overlijden. Daarom gelden er strikte normen en voorschriften voor het ontwerpen, beheren, inspecteren en gebruiken van elektrische installaties. Door periodieke controles en veilig werken kan een groot deel van deze risico's worden voorkomen.

Waarom is elektriciteit een veiligheidsrisico?

Elektriciteit is niet zichtbaar, maar kan grote gevolgen hebben wanneer installaties niet veilig zijn aangelegd of gebruikt worden. Een elektrische schok kan niet alleen direct letsel veroorzaken, maar ook indirect leiden tot gevaarlijke situaties, bijvoorbeeld door een valreactie of brand.

Risico's van elektriciteit zijn onder andere:

  • Elektrische schokken
  • Brandgevaar
  • Kortsluiting
  • Explosiegevaar
  • Bedrijfsstilstand
  • Letsel of overlijden
  • Schade aan apparatuur en installaties

Zowel laagspannings- als hoogspanningsinstallaties vragen daarom om specifieke veiligheidsmaatregelen.

Gevaren van elektrische schokken

De gevolgen van een elektrische schok zijn afhankelijk van verschillende factoren, zoals de spanning, stroomsterkte, contactduur en de route die de stroom door het lichaam aflegt.

Mogelijke gevolgen zijn:

  • Spierverkramping
  • Brandwonden
  • Hartritmestoornissen
  • Ademhalingsproblemen
  • Hartstilstand
  • Blijvend letsel

Zelfs relatief lage stroomsterktes kunnen al ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid.

Brand- en explosierisico's

Elektriciteit vormt niet alleen een risico voor personen, maar ook voor gebouwen en bedrijfsprocessen.

Branden kunnen ontstaan door:

  • Overbelasting van installaties
  • Slechte verbindingen
  • Beschadigde bekabeling
  • Verouderde installaties
  • Defecte apparatuur

Daarnaast kan statische elektriciteit in bepaalde situaties leiden tot explosiegevaar, bijvoorbeeld bij de opslag of verwerking van brandbare stoffen en vloeistoffen.

Belangrijke normen en voorschriften

Om risico's te beperken zijn verschillende normen opgesteld voor elektrische installaties en werkzaamheden.

Belangrijke normen zijn onder andere:

  • NEN 1010 – Veilig ontwerp en aanleg van laagspanningsinstallaties
  • NEN 3140 – Veilig beheer en veilig werken aan laagspanningsinstallaties
  • NEN 3840 – Veilig werken aan hoogspanningsinstallaties
  • NEN-EN-IEC 60079 – Installaties in explosiegevaarlijke omgevingen (ATEX)
  • NEN 1014 – Bliksembeveiligingsinstallaties
  • NEN 3134 – Elektrische installaties in medisch gebruikte ruimten

Deze normen vormen een belangrijke basis voor veiligheid, compliance en verzekerbaarheid.

Veilig werken aan elektrische installaties

Werkzaamheden aan elektrische installaties mogen uitsluitend worden uitgevoerd door voldoende opgeleide en bevoegde personen.

Belangrijke veiligheidsmaatregelen zijn:

  • Spanning uitschakelen voordat werkzaamheden beginnen
  • Werken volgens vastgestelde procedures
  • Gebruik van geïsoleerd gereedschap
  • Toepassen van persoonlijke beschermingsmiddelen
  • Controleren van spanningsloosheid
  • Voorkomen van onbevoegde toegang tot installaties

Goed opgeleide medewerkers vormen een belangrijke schakel in het voorkomen van ongevallen.

Hoogspanning vraagt extra aandacht

Bij hoogspanningsinstallaties gelden aanvullende risico's. Hierbij is niet alleen direct contact gevaarlijk, maar kan ook het te dicht naderen van spanningsvoerende delen levensgevaarlijke situaties veroorzaken.

Daarom gelden aanvullende eisen voor:

  • Veiligheidsafstanden
  • Werkprocedures
  • Bevoegdheden
  • Opleidingen
  • Toezicht

Deze voorschriften zijn vastgelegd in onder andere de NEN 3840.

Het belang van inspecties en onderhoud

Elektrische installaties moeten periodiek worden gecontroleerd om defecten en risico's tijdig te signaleren.

Inspecties helpen bij het:

  • Voorkomen van brand
  • Signaleren van slijtage
  • Vaststellen van afwijkingen
  • Beperken van bedrijfsstilstand
  • Voldoen aan wet- en regelgeving
  • Voldoen aan verzekeringseisen

Een goed onderhouden installatie is veiliger, betrouwbaarder en gaat langer mee.

Praktische tips voor veilige elektrische installaties

Organisaties kunnen risico's beperken door onder andere:

  • Installaties periodiek te laten inspecteren
  • Defecten direct te herstellen
  • Afschermingen intact te houden
  • Veiligheidsaarding te controleren
  • Alleen gekwalificeerd personeel werkzaamheden te laten uitvoeren
  • Werkinstructies actueel te houden
  • Installaties goed te documenteren

Hiermee wordt de kans op ongevallen, schade en storingen aanzienlijk verkleind.

Hoe Via Certus kan ondersteunen

Via Certus ondersteunt organisaties bij het veilig beheren en onderhouden van elektrische installaties.

Wij ondersteunen onder andere met:

  • NEN 3140-inspecties
  • Scope 8, Scope 10 en Scope 12 inspecties
  • Compliance-onderzoeken
  • Risicoanalyses
  • Onderhouds- en beheeradviezen
  • Controle op wet- en regelgeving
  • Vastgoeddossiers en borging

Zo zorgen wij voor inzicht in de staat van uw installaties en helpen wij risico's, storingen en aansprakelijkheid te beperken.

Meer artikelen