Menu
Categorie:
Nieuws
Datum:
25
-
09
-
2020

Gedifferentieerde aanpak ongevalsonderzoek

Een arbeidsongeval heeft vaak grote gevolgen voor medewerkers, werkgevers en organisaties. Naast de directe impact op het slachtoffer brengt een ongeval vragen met zich mee over de oorzaak, de getroffen maatregelen en hoe soortgelijke incidenten in de toekomst kunnen worden voorkomen. De aandacht verschuift daarom steeds meer van uitsluitend handhaving naar leren en verbeteren. Werkgevers worden gestimuleerd om zelf onderzoek te doen naar arbeidsongevallen, de achterliggende oorzaken vast te stellen en structurele verbetermaatregelen door te voeren. Via Certus ondersteunt organisaties bij het onderzoeken, analyseren en rapporteren van arbeidsongevallen, zodat niet alleen wordt voldaan aan wettelijke verplichtingen, maar vooral wordt geleerd van incidenten.

Arbeidsongevallen voorkomen blijft de basis

Iedere werkgever heeft de wettelijke verplichting om te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving.

Ondanks preventieve maatregelen kunnen arbeidsongevallen echter nooit volledig worden uitgesloten.

Wanneer een ongeval plaatsvindt, is het belangrijk om niet alleen te kijken naar wat er is gebeurd, maar vooral naar:

  • Waarom het is gebeurd;
  • Welke factoren een rol speelden;
  • Welke maatregelen nodig zijn om herhaling te voorkomen.

Juist deze leercyclus draagt bij aan een veiligere werkomgeving.

Verandering in de aanpak van arbeidsongevallen

De afgelopen jaren heeft de overheid ingezet op een andere benadering van ongevalsonderzoek.

De focus ligt steeds meer op:

  • Leren van incidenten;
  • Verbeteren van veiligheidsprocessen;
  • Versterken van veiligheidsbewustzijn;
  • Structurele risicobeheersing.

Deze aanpak heeft als doel om organisaties actief te betrekken bij het verbeteren van hun eigen veiligheidscultuur.

Onderzoek naar de achterliggende oorzaken

Bij een arbeidsongeval is de directe oorzaak vaak zichtbaar.

Bijvoorbeeld:

  • Een val;
  • Een beknelling;
  • Een aanrijding;
  • Contact met elektriciteit;
  • Verkeerd gebruik van arbeidsmiddelen.

De werkelijke oorzaak ligt echter vaak dieper.

Denk aan:

  • Onvoldoende instructies;
  • Gebrekkig toezicht;
  • Ontbrekende procedures;
  • Onvoldoende onderhoud;
  • Onvoldoende risicoanalyse;
  • Onveilige werkcultuur.

Een goed onderzoek richt zich daarom op zowel directe als achterliggende oorzaken.

Meldingsplichtige arbeidsongevallen

Sommige arbeidsongevallen moeten worden gemeld bij de Nederlandse Arbeidsinspectie.

Dit geldt onder andere bij:

  • Ziekenhuisopname;
  • Blijvend letsel;
  • Overlijden van een medewerker.

Na melding kan de Arbeidsinspectie besluiten nader onderzoek te verrichten of de werkgever opdracht geven om zelf onderzoek uit te voeren.

Zelf onderzoek uitvoeren

Werkgevers krijgen steeds meer ruimte om zelf onderzoek te doen naar arbeidsongevallen.

Deze aanpak heeft verschillende voordelen:

  • Snellere analyse van de situatie;
  • Meer betrokkenheid binnen de organisatie;
  • Grotere focus op verbetering;
  • Praktische en uitvoerbare maatregelen;
  • Versterking van de veiligheidscultuur.

Voorwaarde is wel dat het onderzoek zorgvuldig en objectief wordt uitgevoerd.

Wat bevat een ongevalsonderzoek?

Een goed ongevalsonderzoek bestaat uit verschillende onderdelen.

Beschrijving van het incident

Wat is er gebeurd?

Tijdlijn

Wanneer hebben de gebeurtenissen plaatsgevonden?

Betrokken personen

Wie waren betrokken bij het incident?

Oorzakenanalyse

Welke directe en achterliggende oorzaken speelden een rol?

Risicobeoordeling

Welke risico's waren aanwezig?

Verbetermaatregelen

Welke maatregelen worden genomen om herhaling te voorkomen?

Evaluatie

Hoe wordt gecontroleerd of de maatregelen effectief zijn?

Leren van incidenten

Het uiteindelijke doel van een ongevalsonderzoek is niet het aanwijzen van schuldigen.

Het doel is:

  • Begrijpen wat er misging;
  • Risico's verminderen;
  • Processen verbeteren;
  • Veiligheidsbewustzijn vergroten.

Hierdoor ontstaat een organisatie die leert van incidenten en continu werkt aan verbetering.

Relatie met de RI&E

Een arbeidsongeval laat vaak zien dat bepaalde risico's onvoldoende zijn beheerst.

Daarom vormt een ongevalsonderzoek vaak een belangrijke aanleiding om:

  • De RI&E te actualiseren;
  • Procedures aan te passen;
  • Instructies te verbeteren;
  • Aanvullende beheersmaatregelen te treffen.

Het onderzoek en de RI&E versterken elkaar hierdoor.

Veiligheidscultuur verbeteren

Veel arbeidsongevallen ontstaan niet door één fout, maar door een combinatie van factoren.

Een sterke veiligheidscultuur kenmerkt zich door:

  • Open communicatie;
  • Meldingsbereidheid;
  • Actief leren van incidenten;
  • Duidelijke verantwoordelijkheden;
  • Continue verbetering.

Een ongevalsonderzoek kan hierbij waardevolle inzichten opleveren.

Hoe Via Certus kan ondersteunen

Via Certus ondersteunt organisaties bij:

  • Onderzoek naar arbeidsongevallen;
  • Oorzakenanalyses;
  • Rapportages voor toezichthouders;
  • Evaluatie van veiligheidsmaatregelen;
  • Actualisatie van de RI&E;
  • Opstellen van verbeterplannen;
  • Veiligheidsadvies;
  • Nazorg na incidenten.

Wij combineren praktische ervaring met kennis van wet- en regelgeving om organisaties te ondersteunen bij zowel preventie als herstel.

Nazorg na een arbeidsongeval

Naast het onderzoek is ook aandacht voor nazorg belangrijk.

Hierbij kan gedacht worden aan:

  • Begeleiding van betrokken medewerkers;
  • Communicatie binnen de organisatie;
  • Evaluatie van procedures;
  • Herstel van vertrouwen;
  • Monitoring van verbetermaatregelen.

Een goede nazorg draagt bij aan een veilige terugkeer naar de dagelijkse werkzaamheden.

Het resultaat

Een goed uitgevoerd ongevalsonderzoek levert waardevolle inzichten op waarmee organisaties risico's beter kunnen beheersen en toekomstige incidenten kunnen voorkomen. Door te leren van gebeurtenissen ontstaat een sterkere veiligheidscultuur en wordt invulling gegeven aan de wettelijke zorgplicht van de werkgever.

Een arbeidsongeval is nooit wenselijk, maar kan wel een belangrijk moment zijn om te leren, verbeteren en toekomstige risico's te voorkomen.

Meer artikelen