Werken met gevaarlijke stoffen brengt risico's met zich mee voor medewerkers, bezoekers, hulpverleners en de omgeving. Toch hebben veel organisaties dagelijks te maken met stoffen die schadelijk, giftig, brandbaar, explosief of milieugevaarlijk kunnen zijn. Denk aan schoonmaakmiddelen, oplosmiddelen, verfproducten, brandstoffen, gassen, chemicaliën of industriële processen. Werkgevers zijn op grond van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht om de risico's van gevaarlijke stoffen te inventariseren, te beoordelen en passende maatregelen te nemen. Daarnaast gelden vanuit Europese wetgeving aanvullende verplichtingen op het gebied van registratie, etikettering, verpakking en informatievoorziening. Een goede beheersing van gevaarlijke stoffen voorkomt gezondheidsklachten, beroepsziekten, incidenten en aansprakelijkheid.
Een gevaarlijke stof is een stof, mengsel of preparaat dat schade kan veroorzaken aan mens, milieu of eigendommen.
Voorbeelden zijn:
Veel organisaties gebruiken gevaarlijke stoffen zonder zich volledig bewust te zijn van de risico's.
Blootstelling aan gevaarlijke stoffen kan leiden tot:
De Arbeidsomstandighedenwet verplicht werkgevers om werknemers veilig te laten werken.
Wanneer binnen een organisatie gevaarlijke stoffen aanwezig zijn, moet een werkgever onder andere:
Bij het beheersen van risico's moet een werkgever de arbeidshygiënische strategie toepassen.
De volgorde is:
De gevaarlijke stof vervangen door een veiliger alternatief.
Bijvoorbeeld:
Bijvoorbeeld:
Bijvoorbeeld:
PBM's vormen altijd de laatste stap binnen de beheersing van risico's.
Wanneer met gevaarlijke stoffen wordt gewerkt, moeten deze risico's worden opgenomen in de RI&E.
Daarbij wordt gekeken naar:
Voor vrijwel iedere gevaarlijke stof moet een veiligheidsinformatieblad beschikbaar zijn.
Hierin staat informatie over:
Werkgevers moeten ervoor zorgen dat deze informatie beschikbaar en toegankelijk is.
De Nederlandse Arbeidsinspectie stimuleert organisaties om zelf te beoordelen of zij voldoen aan de wettelijke verplichtingen.
Met behulp van een zelfinspectie kunnen organisaties nagaan:
De zelfinspectie helpt werkgevers om stap voor stap te beoordelen of gezond en veilig wordt gewerkt.
Bij de beoordeling van gevaarlijke stoffen worden doorgaans vier stappen doorlopen:
Welke gevaarlijke stoffen zijn aanwezig?
Welke risico's brengen deze stoffen met zich mee?
Welke maatregelen zijn nodig?
Hoe wordt gecontroleerd of maatregelen blijvend worden nageleefd?
Niet iedere organisatie die gevaarlijke stoffen bezit heeft direct te maken met blootstelling.
Wanneer uitsluitend sprake is van:
kunnen andere verplichtingen gelden.
Wel blijft het belangrijk om aandacht te besteden aan:
Naast de Arbowet geldt Europese wetgeving.
De belangrijkste verordening is:
REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals).
REACH regelt onder andere:
Doel van REACH is het beschermen van mens en milieu tegen schadelijke effecten van chemische stoffen.
Daarnaast geldt:
CLP (Classification, Labelling and Packaging).
Deze verordening stelt eisen aan:
Hierdoor is binnen Europa duidelijk herkenbaar welke gevaren een stof met zich meebrengt.
Via de informatievoorziening van het RIVM kunnen organisaties eenvoudig nagaan welke verplichtingen gelden.
Door enkele vragen te beantwoorden ontstaat inzicht in:
Controleer of u beschikt over:
Via Certus ondersteunt organisaties bij:
Wij helpen organisaties om gevaarlijke stoffen veilig, verantwoord en aantoonbaar volgens wet- en regelgeving te beheren.
Veilig werken met gevaarlijke stoffen begint met inzicht in de aanwezige risico's. Door risico's tijdig te inventariseren, passende maatregelen te nemen en medewerkers goed te informeren kunnen gezondheidsklachten, beroepsziekten en incidenten worden voorkomen.
Gezond en veilig werken met gevaarlijke stoffen begint met gezond verstand, maar vraagt ook om kennis, structuur en aantoonbare beheersing van risico's.
Bron: gevaarlijkestoffen.zelfinspectie.nl, RIVM, REACH en CLP-verordeningen.