Legionellapreventie begint niet bij beheer, onderhoud of spoelmaatregelen, maar al tijdens het ontwerp en de aanleg van een gebouw. Toch blijkt in de praktijk dat legionellaveilig ontwerpen nog onvoldoende aandacht krijgt binnen bouwprojecten. Hierdoor ontstaan situaties waarin leidingwaterinstallaties niet optimaal functioneren en het risico op legionellagroei toeneemt. Uit onderzoek en reacties vanuit ISSO blijkt dat niet alleen installateurs, maar ook architecten, aannemers, ontwerpers, beheerders en gebouweigenaren een belangrijke rol spelen bij het voorkomen van legionellarisico's. Een veilige drinkwaterinstallatie vraagt om een integrale aanpak waarbij ontwerp, uitvoering, beheer en toezicht naadloos op elkaar aansluiten. Via Certus ondersteunt vastgoedeigenaren, beheerders en organisaties bij het inzichtelijk maken van deze risico's en het voldoen aan de geldende wet- en regelgeving rondom drinkwaterveiligheid.
Wanneer er gesproken wordt over legionellapreventie, denken veel organisaties direct aan spoelmaatregelen, temperatuurmetingen of beheersplannen. In werkelijkheid ontstaat de basis voor een veilige drinkwaterinstallatie echter al tijdens de ontwerp- en bouwfase van een gebouw.
Een onjuist ontworpen installatie kan jarenlang problemen veroorzaken, ongeacht hoeveel beheermaatregelen later worden uitgevoerd. Daarom is het van groot belang dat al tijdens het ontwerp rekening wordt gehouden met de risico's op legionellagroei.
Legionella komt van nature voor in water en vormt doorgaans geen risico voor de volksgezondheid. Problemen ontstaan wanneer de bacterie zich kan vermenigvuldigen in leidingwaterinstallaties.
Dit gebeurt vooral bij:
Volgens deskundigen zijn onveilige drinkwaterinstallaties nog steeds een belangrijke oorzaak van legionellarisico's binnen gebouwen.
Een veelvoorkomend misverstand is dat legionellapreventie uitsluitend de verantwoordelijkheid is van de installateur.
In werkelijkheid zijn meerdere disciplines betrokken bij een legionellaveilige installatie:
Een veilige drinkwaterinstallatie ontstaat alleen wanneer ontwerp, uitvoering en beheer goed op elkaar zijn afgestemd.
Voor drinkwaterinstallaties gelden verschillende wettelijke kaders en richtlijnen.
Belangrijke documenten zijn onder andere:
Deze documenten beschrijven hoe drinkwaterinstallaties moeten worden ontworpen, aangelegd en beheerd om gezondheidsrisico's te beperken.
Een legionellaveilige installatie begint met een goed ontwerp.
Belangrijke aandachtspunten zijn:
Water moet regelmatig worden ververst.
Daarom dient het ontwerp:
Koudwaterleidingen moeten koud blijven en warmwaterleidingen warm.
Wanneer deze systemen elkaar beïnvloeden kan ongewenste opwarming ontstaan, waardoor legionellagroei mogelijk wordt. Het realiseren van duidelijke koude en warme zones is daarom essentieel.
Hotspots zijn locaties waar de temperatuur van koud water ongewenst stijgt.
Deze kunnen ontstaan door:
Een goed ontwerp voorkomt dergelijke situaties zoveel mogelijk.
Naast ontwerpers en uitvoerende partijen hebben ook gemeenten een verantwoordelijkheid.
Bij de beoordeling van bouwplannen kan aandacht worden besteed aan:
Hierdoor kunnen problemen al tijdens de vergunning- en ontwerpfase worden voorkomen.
Volgens experts ligt een belangrijk deel van het probleem niet bij ontbrekende regelgeving, maar bij onvoldoende kennis en bewustwording binnen de bouwkolom.
Veel partijen realiseren zich onvoldoende dat legionellapreventie een integraal onderdeel is van het gebouwontwerp. Hierdoor wordt de verantwoordelijkheid regelmatig doorgeschoven naar andere betrokkenen.
Ook wanneer een gebouw niet valt onder de hoog-risicocategorieën voor legionellapreventie blijft de zorgplicht van kracht.
Van gebouweigenaren wordt verwacht dat zij:
Bij incidenten wordt steeds vaker gekeken naar wat redelijkerwijs voorkomen had kunnen worden.
Via Certus ondersteunt organisaties bij:
Wij helpen u inzicht te krijgen in de risico's binnen uw gebouw en ondersteunen bij het aantoonbaar voldoen aan de geldende wet- en regelgeving.
Een veilige drinkwaterinstallatie ontstaat niet toevallig. Goed ontwerp, zorgvuldig beheer en duidelijke verantwoordelijkheden vormen samen de basis voor effectieve legionellapreventie.