Menu
Categorie:
Drinkwater & legionella
Datum:
24
-
11
-
2017

Legionella

Legionella is een bacterie die ernstige gezondheidsklachten kan veroorzaken en jaarlijks verantwoordelijk is voor honderden ziektegevallen in Nederland. Hoewel de bacterie van nature voorkomt in water en bodem, ontstaat het grootste risico wanneer legionella zich kan vermenigvuldigen in leidingwaterinstallaties, douches, whirlpools, natte koeltorens of andere systemen die water vernevelen. Voor vastgoedeigenaren, beheerders en exploitanten van gebouwen is het daarom belangrijk om inzicht te hebben in de risico's, wettelijke verplichtingen en beheersmaatregelen rondom legionellapreventie. Via Certus ondersteunt organisaties bij het beheersen van deze risico's en het aantoonbaar voldoen aan de zorgplicht voor veilig drinkwater en een gezonde leefomgeving.

Wat is legionella?

Legionella is een bacterie die een infectie van de luchtwegen kan veroorzaken, ook wel legionellose genoemd.

Er zijn twee bekende ziektebeelden:

Pontiac fever

Een milde, griepachtige aandoening die meestal vanzelf overgaat.

Veteranenziekte

Een ernstige vorm van longontsteking die kan leiden tot ziekenhuisopname en in sommige gevallen overlijden.

Hoe vaak komt legionella voor?

In Nederland worden jaarlijks ongeveer 300 tot 400 gevallen van legionella-longontsteking gemeld.

Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger doordat niet alle besmettingen worden herkend of vastgesteld.

Legionellabesmettingen komen vaker voor tijdens warme periodes en na hevige regenval.

Hoe raakt iemand besmet?

Besmetting ontstaat door het inademen van kleine waterdruppels (aerosolen) die legionellabacteriën bevatten.

Belangrijk om te weten:

  • U wordt niet ziek door het drinken van water met legionella.
  • Besmetting van mens op mens komt vrijwel niet voor.

Besmetting vindt plaats via het inademen van verneveld water.

Waar kan legionella groeien?

De bacterie groeit het beste in stilstaand water met temperaturen tussen ongeveer 25°C en 45°C.

Risicovolle situaties zijn onder andere:

  • Weinig gebruikte tappunten;
  • Stilstaande leidingen;
  • Dode leidingdelen;
  • Slecht beheerde installaties;
  • Opwarming van koudwaterleidingen.

Mogelijke besmettingsbronnen

Legionella kan voorkomen in verschillende installaties en systemen, waaronder:

Douches

Een veelvoorkomende besmettingsbron doordat water wordt verneveld.

Whirlpools en jacuzzi's

Door lucht- en watercirculatie ontstaan veel kleine waterdruppels die kunnen worden ingeademd.

Natte koeltorens

Installaties voor industriële koeling en klimaatbeheersing kunnen grote hoeveelheden nevel verspreiden.

Hogedrukreinigers

Bij gebruik kunnen besmette aerosolen vrijkomen.

Potgrond en aarde

Onderzoek wijst uit dat ook gronddeeltjes mogelijk een besmettingsbron kunnen vormen.

Wie loopt het meeste risico?

Iedereen kan legionellose krijgen, maar bepaalde groepen lopen een verhoogd risico.

Hieronder vallen:

  • Personen ouder dan 60 jaar;
  • Rokers;
  • Mensen met een verminderde weerstand;
  • Mensen met een kwetsbare gezondheid;
  • Gebruikers van afweeronderdrukkende medicatie.

Bij deze groepen verloopt een legionellabesmetting vaak ernstiger.

Zorgplicht voor vastgoedeigenaren

Eigenaren en beheerders van collectieve leidingwaterinstallaties hebben een verantwoordelijkheid om veilig en deugdelijk water beschikbaar te stellen.

Voor bepaalde gebouwen gelden aanvullende verplichtingen.

Denk aan:

  • Ziekenhuizen;
  • Verpleeghuizen;
  • Hotels;
  • Zwembaden;
  • Sauna's;
  • Natte koeltorens.

Voor deze locaties is vaak een legionella-beheersplan verplicht.

Legionellabeheersplan

Een legionellabeheersplan bevat maatregelen om de groei van legionella te voorkomen.

Hierin worden onder andere vastgelegd:

  • Risicopunten;
  • Beheersmaatregelen;
  • Temperatuurcontroles;
  • Spoelprocedures;
  • Monstername;
  • Registraties.

Het beheersplan vormt een belangrijk onderdeel van de zorgplicht van de eigenaar of exploitant.

Legionellapreventie in gebouwen

Een goede legionellapreventie begint bij een veilig ontwerp en goed beheer van de installatie.

Belangrijke maatregelen zijn:

Temperatuurbeheer

  • Koud water onder 25°C;
  • Bij voorkeur onder 20°C;
  • Warm water minimaal 60°C.

Voorkomen van stilstand

Alle tappunten moeten regelmatig worden gebruikt of gespoeld.

Verwijderen van dode leidingen

Niet gebruikte leidingdelen dienen volledig verwijderd te worden.

Correct onderhoud

Installaties moeten regelmatig worden gecontroleerd en onderhouden.

Risicoanalyse

Door middel van een risicoanalyse kunnen kwetsbare onderdelen van de installatie worden geïdentificeerd.

Preventie thuis

Ook thuis kan legionellagroei worden beperkt.

Praktische maatregelen zijn:

  • Boiler of combiketel minimaal 60°C instellen;
  • Kranen en douches regelmatig gebruiken;
  • Na vakantie leidingen doorspoelen;
  • Douches regelmatig ontkalken;
  • Watervernevelende apparaten schoonhouden.

Voor particuliere woningen is een legionellabeheersplan doorgaans niet noodzakelijk.

Hoe Via Certus kan ondersteunen

Via Certus ondersteunt organisaties bij:

  • Legionellarisicoanalyses;
  • Legionellabeheersplannen;
  • Temperatuurmetingen;
  • Vastgoedbeheer;
  • Drinkwaterveiligheid;
  • Controle op wettelijke verplichtingen;
  • Compliance en zorgplicht;
  • Technische inspecties van leidingwaterinstallaties.

Wij helpen organisaties om risico's inzichtelijk te maken en passende maatregelen te treffen voor een veilige en gezonde drinkwaterinstallatie.

Legionellapreventie draait niet alleen om wetgeving, maar vooral om het beschermen van de gezondheid van gebruikers, bezoekers en medewerkers.

Meer artikelen