Menu
Legionella blijft een belangrijk risico voor de volksgezondheid. Uit cijfers van het RIVM en de GGD's blijkt dat het aantal besmettingen de afgelopen jaren is toegenomen, met in sommige maanden zelfs recordaantallen ziekenhuisopnames. De legionellabacterie kan ernstige longontsteking veroorzaken, beter bekend als de veteranenziekte. Vooral ouderen, mensen met een verminderde weerstand en personen met onderliggende gezondheidsproblemen lopen een verhoogd risico. De stijgende cijfers benadrukken het belang van goed beheer van drinkwaterinstallaties, regelmatige controles en bewustwording bij zowel gebouweigenaren als gebruikers.
Uit analyses van het RIVM en de GGD's blijkt dat het aantal legionellabesmettingen in Nederland aanzienlijk is gestegen.
Met name in de zomerperiode werd een opvallende piek waargenomen. In juli werden bijna honderd personen opgenomen in het ziekenhuis als gevolg van een legionellabesmetting. Een aanzienlijk deel van deze patiënten moest worden behandeld op de intensive care en meerdere patiënten overleden aan de gevolgen van de infectie.
Deze cijfers laten zien dat legionella nog altijd een actueel en serieus gezondheidsrisico vormt.
Legionella is een bacterie die van nature voorkomt in water.
Onder bepaalde omstandigheden kan de bacterie zich sterk vermenigvuldigen in leidingwaterinstallaties en andere watersystemen.
De bacterie groeit het best bij temperaturen tussen:
Boven de 60°C sterft de bacterie doorgaans af.
Besmetting vindt meestal plaats door het inademen van zeer kleine waterdruppeltjes (aerosolen) die legionellabacteriën bevatten.
Dit kan bijvoorbeeld gebeuren via:
Het drinken van besmet water leidt in de meeste gevallen niet tot een legionellabesmetting.
De veteranenziekte is een ernstige vorm van longontsteking veroorzaakt door legionella.
Veelvoorkomende klachten zijn:
Zonder tijdige behandeling kan de ziekte ernstige gevolgen hebben en zelfs dodelijk zijn.
Niet iedereen wordt even snel ziek van legionella.
Een verhoogd risico bestaat voor:
Voor deze groepen kan een besmetting ernstige gevolgen hebben.
Een belangrijke oorzaak van legionellagroei is stilstaand water.
Wanneer leidingwater langere tijd niet wordt gebruikt, kan de bacterie zich gemakkelijker vermenigvuldigen.
Dit risico ontstaat bijvoorbeeld bij:
Regelmatig gebruik en doorspoelen van installaties blijft daarom essentieel.
Volgens deskundigen spelen weersomstandigheden mogelijk een belangrijke rol bij de stijging van het aantal besmettingen.
Onderzoek laat zien dat perioden met:
vaak samenhangen met een toename van legionellabesmettingen.
Door klimaatverandering zullen dergelijke weersomstandigheden waarschijnlijk vaker voorkomen.
Hierdoor neemt het belang van goed legionellabeheer verder toe.
Bij veel legionellapatiënten wordt nooit exact vastgesteld waar de besmetting heeft plaatsgevonden.
Dit komt onder andere doordat:
Hierdoor blijft brononderzoek vaak complex.
Gebouweigenaren en beheerders hebben een belangrijke verantwoordelijkheid voor veilig drinkwatergebruik.
Afhankelijk van het type gebouw kunnen wettelijke verplichtingen gelden voor:
Deze maatregelen zijn bedoeld om legionellagroei te voorkomen.
Goede preventie begint bij actief beheer van de drinkwaterinstallatie.
Belangrijke maatregelen zijn:
Voorkom langdurige stilstand van water.
Spoel weinig gebruikte tappunten regelmatig door.
Leidingen zonder doorstroming vergroten het risico op bacteriegroei.
Controleer en onderhoud installaties regelmatig.
Houd een logboek bij van uitgevoerde controles en werkzaamheden.
Voor veel organisaties vormt legionellabeheer een vast onderdeel van gebouwbeheer.
Voorbeelden zijn:
Hier is structureel beheer noodzakelijk om risico's te beperken.
Via Certus ondersteunt organisaties bij:
Wij helpen organisaties om risico's inzichtelijk te maken en aantoonbaar te voldoen aan de geldende wet- en regelgeving.
Een goed beheerde drinkwaterinstallatie verkleint de kans op legionellabesmettingen aanzienlijk. Door risico's tijdig te signaleren, maatregelen structureel uit te voeren en beheer goed vast te leggen, worden gebruikers, bezoekers en medewerkers beschermd tegen gezondheidsrisico's.
Legionellapreventie begint niet bij een meting, maar bij structureel beheer van de drinkwaterinstallatie.
