Legionella vormt een belangrijk aandachtspunt binnen gebouwbeheer en drinkwaterveiligheid. De bacterie komt van nature voor in water en bodem, maar levert pas een risico op wanneer zij zich onder gunstige omstandigheden kan vermenigvuldigen. Vooral stilstaand water en temperaturen tussen de 25°C en 50°C zorgen voor een verhoogd risico op groei van legionella. Hoewel niet ieder gebouw onder de specifieke legionellawetgeving valt, geldt voor iedere eigenaar of beheerder van een collectieve leidingwaterinstallatie een zorgplicht. Dit betekent dat aantoonbaar maatregelen moeten worden getroffen om gebruikers veilig drinkwater te kunnen bieden.
Legionella is een bacterie die van nature voorkomt in grond- en oppervlaktewater. In lage concentraties vormt deze bacterie doorgaans geen gevaar voor de gezondheid.
Problemen ontstaan wanneer legionella zich kan vermenigvuldigen binnen een leidingwaterinstallatie. Besmetting vindt meestal plaats door het inademen van zeer kleine waterdruppels (aerosolen) waarin legionellabacteriën aanwezig zijn.
Mogelijke bronnen zijn:
Legionella groeit vooral onder specifieke omstandigheden.
Belangrijke risicofactoren zijn:
Bij temperaturen boven de 55°C neemt de bacterie sterk af en bij hogere temperaturen vindt afsterving plaats.
Niet iedere collectieve leidingwaterinstallatie valt onder de specifieke legionellaregelgeving voor prioritaire instellingen. Toch geldt voor iedere eigenaar of beheerder een wettelijke zorgplicht.
Dit betekent dat:
Bij incidenten wordt beoordeeld of de eigenaar voldoende invulling heeft gegeven aan deze zorgplicht.
Een belangrijk onderdeel van legionellapreventie is het uitvoeren van een risicoanalyse. Hiermee worden potentiële risico's binnen de installatie inzichtelijk gemaakt.
Een legionella-risicoanalyse beoordeelt onder andere:
Op basis hiervan wordt een beheersplan opgesteld met concrete maatregelen en controles.
Een goed ontwerp kan veel toekomstige problemen voorkomen. Hoe beter een installatie is ontworpen, hoe minder beheersmaatregelen noodzakelijk zijn.
Belangrijke ontwerpprincipes zijn:
Hierdoor wordt het risico op bacteriegroei aanzienlijk beperkt.
Om legionellagroei te voorkomen zijn verschillende beheersmaatregelen noodzakelijk.
Veel toegepaste maatregelen zijn:
Tappunten moeten minimaal wekelijks worden gebruikt of worden gespoeld volgens een vastgesteld beheersplan.
Afgedopte of niet meer gebruikte leidingdelen moeten volledig worden verwijderd om stilstaand water te voorkomen.
Regelmatige controle van:
Hiermee wordt gecontroleerd of de installatie binnen veilige temperatuurgrenzen functioneert.
Toestellen die risico's kunnen veroorzaken moeten worden aangesloten volgens de geldende Waterwerkbladen en normen.
Voor legionellapreventie zijn verschillende normen en richtlijnen van belang.
Denk hierbij aan:
Deze documenten geven praktische invulling aan veilig ontwerp, beheer en onderhoud van leidingwaterinstallaties.
Het treffen van maatregelen alleen is niet voldoende. Organisaties moeten ook kunnen aantonen dat zij actief invulling geven aan hun zorgplicht.
Belangrijke documenten zijn onder andere:
Hiermee kan worden aangetoond dat de installatie verantwoord wordt beheerd.
Via Certus ondersteunt vastgoedeigenaren, beheerders en organisaties bij het beheersen van legionellarisico's.
Wij ondersteunen onder andere met:
Het resultaat is een helder overzicht van de risico's, wettelijke verplichtingen en beheersmaatregelen, zodat u aantoonbaar voldoet aan uw zorgplicht.