Ongevallen gebeuren niet, zij worden veroorzaakt!!

Wat is organisatiebewustzijn?

Organisatiebewustzijn is het vermogen om te begrijpen hoe een organisatie functioneert en hoe mensen, afdelingen en processen elkaar beïnvloeden.

Daarbij gaat het niet alleen om de formele organisatiestructuur, maar ook om:

• Informele netwerken;
• Invloedrijke personen;
• Besluitvormingsprocessen;
• Belangen van stakeholders;
• Organisatiecultuur;
• Interne communicatie.

Wie organisatiebewust handelt, begrijpt waar kansen en weerstand liggen en weet hoe veiligheidsdoelen effectief kunnen worden bereikt.

Bewustzijn als basis voor veilig handelen

Bewustzijn betekent meer dan alleen kennis hebben van risico's. Het gaat om het vermogen om situaties waar te nemen, gevolgen te overzien en hierop te anticiperen.

Binnen veiligheid speelt bewustzijn een belangrijke rol bij:

• Risicoherkenning;
• Besluitvorming;
• Gedragsverandering;
• Communicatie;
• Samenwerking;
• Verantwoordelijkheid nemen.

Veiligheid wordt uiteindelijk bepaald door het gedrag van mensen binnen de organisatie.

Waarom organisatiebewustzijn belangrijk is

Veel veiligheidsprojecten vragen om veranderingen in gedrag, processen of investeringen. Hiervoor is draagvlak nodig.

Organisatiebewustzijn helpt bij:

• Het verkrijgen van steun voor veiligheidsmaatregelen;
• Het herkennen van weerstand;
• Het creëren van betrokkenheid;
• Het verbeteren van samenwerking;
• Het realiseren van veiligheidsdoelstellingen.

Zonder begrip van de organisatiecontext blijft veiligheid vaak beperkt tot beleid op papier.

Indicatoren van organisatiebewustzijn

Organisatiebewustzijn is zichtbaar in de manier waarop mensen binnen een organisatie handelen.

Kenmerken zijn onder andere:

Inzicht in communicatie

• Kennis van formele communicatielijnen;
• Begrip van informele netwerken;
• Weten waar informatie wordt gedeeld.

Inzicht in invloed

• Weten wie beslissingen beïnvloedt;
• Herkennen van sleutelfiguren;
• Begrijpen welke belangen spelen.

Inzicht in gevolgen

• Bewust zijn van de impact van eigen handelen;
• Rekening houden met andere afdelingen;
• Overzien van bredere organisatorische gevolgen.

Relaties opbouwen

• Vertrouwen creëren;
• Draagvlak ontwikkelen;
• Samenwerken aan gezamenlijke doelen.

Veiligheid vraagt om meer dan vakkennis

Veel veiligheidsprofessionals beschikken over uitgebreide kennis van wet- en regelgeving, normen en risico's. Toch blijkt in de praktijk dat technische kennis alleen niet voldoende is.

Succesvolle veiligheidsprojecten vragen ook om:

• Communicatieve vaardigheden;
• Organisatiesensitiviteit;
• Overtuigingskracht;
• Relatiebeheer;
• Verandervermogen.

Hierdoor kunnen veiligheidsmaatregelen daadwerkelijk worden geïmplementeerd en geborgd.

De uitdaging van cultuurverandering

Veiligheidscultuur verandert niet door het opstellen van nieuwe procedures alleen.

Gedragsverandering vraagt om:

• Voorbeeldgedrag;
• Betrokken leidinggevenden;
• Duidelijke communicatie;
• Structurele aandacht;
• Draagvlak binnen alle lagen van de organisatie.

Juist hier speelt organisatiebewustzijn een cruciale rol.

Een lastig ontwikkelbare competentie

Organisatiebewustzijn wordt vaak gezien als één van de moeilijkst ontwikkelbare competenties. Dit komt doordat het grotendeels ontstaat door ervaring, observatie en inzicht in menselijk gedrag.

Binnen bestaande organisaties spelen vaak factoren zoals:

• Historische verhoudingen;
• Interne politiek;
• Verschillende belangen;
• Veranderweerstand;
• Informele besluitvorming.

Het herkennen en effectief benutten van deze dynamiek vraagt ervaring en specialistische kennis.

Veiligheidsdoelen realiseren door invloed

Veiligheidsbeleid is pas succesvol wanneer maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd.

Dit vraagt vaak om invloed op:

• Directie en bestuur;
• Facilitair management;
• Technische diensten;
• HR-afdelingen;
• Gebruikers van gebouwen;
• Externe leveranciers.

Door de juiste personen op het juiste moment te betrekken ontstaat meer draagvlak en een grotere kans op succes.

Hoe Via Certus kan ondersteunen

Via Certus ondersteunt organisaties bij het realiseren van veiligheidsdoelstellingen door kennis van wet- en regelgeving te combineren met praktijkervaring en organisatiesensitiviteit.

Wij ondersteunen onder andere met:

• Veiligheidsadvies;
• Risico-inventarisaties;
• Compliance-vraagstukken;
• Veiligheidscultuur en bewustwording;
• Verandertrajecten;
• Organisatieanalyse;
• Stakeholdermanagement;
• Implementatie van veiligheidsmaatregelen.

Door technische kennis te combineren met inzicht in organisaties helpen wij veiligheid niet alleen te adviseren, maar ook daadwerkelijk te realiseren.