Menu
Categorie:
Wet- en regelgeving & compliance
Datum:
21
-
11
-
2019

Een goed ontruimingsplan kan levens redden

Een calamiteit ontstaat vaak onverwacht. Brand, een technische storing, een gaslek, een bommelding of een andere noodsituatie vraagt om een snelle en georganiseerde reactie. Een goed ontruimingsplan zorgt ervoor dat medewerkers, bezoekers en andere aanwezigen weten wat zij moeten doen wanneer een gebouw of locatie moet worden verlaten. Daarnaast biedt het een duidelijke structuur voor de bedrijfshulpverlening (BHV), de opvang van hulpdiensten en de coördinatie van de ontruiming. Een actueel ontruimingsplan is daarmee een essentieel onderdeel van de totale veiligheidsorganisatie van een gebouw of locatie.

Wat is een ontruimingsplan?

Een ontruimingsplan beschrijft hoe een gebouw, terrein of locatie veilig wordt ontruimd bij een calamiteit.

Het plan bevat onder andere:

  • Procedures;
  • Taken en verantwoordelijkheden;
  • Communicatielijnen;
  • Alarmeringsmethoden;
  • Vluchtroutes;
  • Verzamelplaatsen;
  • Organisatiestructuur van de BHV.

Het doel is om ervoor te zorgen dat iedereen het gebouw zo snel en veilig mogelijk kan verlaten.

Waarom is een ontruimingsplan belangrijk?

Een ontruimingsplan zorgt voor:

  • Duidelijkheid tijdens een noodsituatie;
  • Snelle besluitvorming;
  • Veilige evacuatie van aanwezigen;
  • Goede samenwerking met hulpdiensten;
  • Minder paniek tijdens calamiteiten;
  • Betere voorbereiding van BHV-organisaties.

Een goede voorbereiding kan het verschil maken tussen een gecontroleerde evacuatie en een chaotische situatie.

Wanneer is een ontruimingsplan verplicht?

Een ontruimingsplan kan verplicht zijn vanuit verschillende wettelijke kaders.

Bouwbesluit

Wanneer een gebouw beschikt over een:

  • Brandmeldinstallatie (BMI);
  • Ontruimingsalarminstallatie (OAI);

is een ontruimingsplan doorgaans vereist.

Arbowet

Werkgevers hebben een zorgplicht voor medewerkers en bezoekers.

Vanuit deze zorgplicht moet een organisatie maatregelen treffen om veilig vluchten mogelijk te maken. Hierdoor is een ontruimingsplan in veel situaties noodzakelijk.

Verschil tussen brandmeldinstallatie en ontruimingsalarminstallatie

In de praktijk werken beide installaties vaak samen.

Brandmeldinstallatie (BMI)

Een brandmeldinstallatie detecteert brand of maakt handmatige melding mogelijk via handbrandmelders.

Ontruimingsalarminstallatie (OAI)

Een ontruimingsalarminstallatie waarschuwt aanwezigen dat zij het gebouw moeten verlaten.

Dit kan gebeuren door:

  • Sirenes;
  • Slow-whoop signalen;
  • Stil alarm;
  • Gesproken woord ontruiming.

Vaak worden beide systemen gecombineerd toegepast.

Beheerder brandmeld- en ontruimingsinstallatie

Voor veel gebouwen is het verplicht een beheerder aan te wijzen voor de brandmeld- en ontruimingsinstallatie.

De gebruiker van het gebouw is verantwoordelijk voor:

  • Het aanwijzen van een beheerder;
  • Het opleiden van de beheerder;
  • Het uitvoeren van controles;
  • Het registreren van onderhoud.

De beheerder moet beschikken over aantoonbare vakbekwaamheid.

Taken van de beheerder

De beheerder voert onder andere uit:

  • Dagelijkse controles;
  • Maandelijkse controles;
  • Testen van doormeldingen;
  • Controle van melders;
  • Controle van ontruimingssignalen;
  • Registratie in logboeken.

Daarnaast worden periodieke controles uitgevoerd door gespecialiseerde onderhoudsbedrijven.

Ontruimingsoefeningen

Een ontruimingsplan heeft alleen waarde wanneer het ook wordt geoefend.

Er kan gekozen worden voor:

Gedeeltelijke ontruiming

Een beperkt deel van het gebouw wordt ontruimd.

Voordelen:

  • Minder verstoring;
  • Gericht oefenen;
  • Meerdere scenario's mogelijk.

Totale ontruiming

Het volledige gebouw wordt ontruimd.

Voordelen:

  • Realistische oefening;
  • Test van de volledige organisatie;
  • Beproeven van alle procedures.

De keuze hangt af van de aard van het gebouw en de bedrijfsactiviteiten.

Is een ontruimingsoefening verplicht?

De wet schrijft niet altijd letterlijk voor dat een oefening moet plaatsvinden.

Wel moet de werkgever zorgen dat:

  • BHV'ers deskundig blijven;
  • Procedures worden onderhouden;
  • Medewerkers weten hoe te handelen.

Daarnaast kunnen verplichtingen voortkomen uit:

  • Vergunningen;
  • Certificeringen;
  • ISO-systemen;
  • Branche-eisen;
  • Gemeentelijke voorschriften.

In de praktijk zijn veel organisaties daardoor alsnog verplicht om periodiek te oefenen.

Relatie met de RI&E

Een ontruimingsplan staat niet op zichzelf.

Het plan moet aansluiten op:

  • De Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E);
  • De aanwezige risico's;
  • De gebouwfunctie;
  • De aanwezige personen.

De risicoanalyse bepaalt welke scenario's maatgevend zijn voor de inrichting van de BHV-organisatie en het ontruimingsplan.

Wat staat er in een ontruimingsplan?

Een volledig ontruimingsplan bevat onder andere:

  • Gebouwgegevens;
  • Organisatiegegevens;
  • Contactgegevens;
  • Alarmeringsprocedures;
  • Ontruimingsprocedures;
  • BHV-organisatie;
  • Taken en bevoegdheden;
  • Communicatieprocedures;
  • Plattegronden;
  • Oefenschema's;
  • Logboeken.

Daarnaast worden ontruimingsplattegronden toegevoegd waarop vluchtwegen, blusmiddelen en verzamelplaatsen zichtbaar zijn.

NEN 8112

Bij het opstellen van een ontruimingsplan wordt vaak gebruik gemaakt van de NEN 8112.

Deze norm beschrijft de inrichting van een bedrijfsnoodorganisatie en behandelt onder andere:

  • Organisatiestructuur;
  • Alarmering;
  • Ontruimingsorganisatie;
  • Taken van BHV;
  • Communicatie;
  • Tekeningen en plattegronden;
  • Oefeningen en evaluaties.

De norm richt zich niet alleen op gebouwen maar ook op locaties zoals evenemententerreinen en openbaar vervoerssystemen.

NEN 2654

Voor beheer en onderhoud van installaties zijn aanvullende normen van belang.

NEN 2654-1

Beheer van brandmeldinstallaties en alarmorganisatieplannen.

NEN 2654-2

Beheer, controle en onderhoud van ontruimingsalarminstallaties.

Deze normen helpen om installaties betrouwbaar en operationeel te houden.

Bedrijfsnoodorganisatie

Een ontruimingsplan maakt onderdeel uit van de bredere bedrijfsnoodorganisatie.

Deze bestaat uit:

  • BHV;
  • Leidinggevende BHV;
  • Directie;
  • Gebouwbeheer;
  • Facilitair management;
  • Externe hulpdiensten.

Iedere functie heeft een eigen taak en verantwoordelijkheid tijdens een calamiteit.

Hoe Via Certus kan ondersteunen

Via Certus ondersteunt organisaties bij:

  • Opstellen van ontruimingsplannen;
  • BHV-organisaties;
  • NEN 8112;
  • Brandveiligheid;
  • Ontruimingsplattegronden;
  • Oefeningen;
  • Brandmeldinstallaties;
  • Ontruimingsalarminstallaties;
  • Risicoanalyses;
  • Compliance en wetgeving.

Wij zorgen ervoor dat uw organisatie beschikt over een praktisch, actueel en uitvoerbaar ontruimingsplan.

Het resultaat

Een goed ontruimingsplan zorgt ervoor dat medewerkers, bezoekers en hulpdiensten weten wat er moet gebeuren tijdens een noodsituatie. Door procedures, verantwoordelijkheden, installaties en oefeningen op elkaar af te stemmen ontstaat een veilige en beheersbare organisatie die voorbereid is op calamiteiten.

Een ontruimingsplan is niet alleen een document, maar een essentieel onderdeel van een veilige organisatie.

Meer artikelen