Een calamiteit ontstaat vaak onverwacht. Brand, een technische storing, een gaslek, een bommelding of een andere noodsituatie vraagt om een snelle en georganiseerde reactie. Een goed ontruimingsplan zorgt ervoor dat medewerkers, bezoekers en andere aanwezigen weten wat zij moeten doen wanneer een gebouw of locatie moet worden verlaten. Daarnaast biedt het een duidelijke structuur voor de bedrijfshulpverlening (BHV), de opvang van hulpdiensten en de coördinatie van de ontruiming. Een actueel ontruimingsplan is daarmee een essentieel onderdeel van de totale veiligheidsorganisatie van een gebouw of locatie.
Een ontruimingsplan beschrijft hoe een gebouw, terrein of locatie veilig wordt ontruimd bij een calamiteit.
Het plan bevat onder andere:
Het doel is om ervoor te zorgen dat iedereen het gebouw zo snel en veilig mogelijk kan verlaten.
Een ontruimingsplan zorgt voor:
Een goede voorbereiding kan het verschil maken tussen een gecontroleerde evacuatie en een chaotische situatie.
Een ontruimingsplan kan verplicht zijn vanuit verschillende wettelijke kaders.
Wanneer een gebouw beschikt over een:
is een ontruimingsplan doorgaans vereist.
Werkgevers hebben een zorgplicht voor medewerkers en bezoekers.
Vanuit deze zorgplicht moet een organisatie maatregelen treffen om veilig vluchten mogelijk te maken. Hierdoor is een ontruimingsplan in veel situaties noodzakelijk.
In de praktijk werken beide installaties vaak samen.
Een brandmeldinstallatie detecteert brand of maakt handmatige melding mogelijk via handbrandmelders.
Een ontruimingsalarminstallatie waarschuwt aanwezigen dat zij het gebouw moeten verlaten.
Dit kan gebeuren door:
Vaak worden beide systemen gecombineerd toegepast.
Voor veel gebouwen is het verplicht een beheerder aan te wijzen voor de brandmeld- en ontruimingsinstallatie.
De gebruiker van het gebouw is verantwoordelijk voor:
De beheerder moet beschikken over aantoonbare vakbekwaamheid.
De beheerder voert onder andere uit:
Daarnaast worden periodieke controles uitgevoerd door gespecialiseerde onderhoudsbedrijven.
Een ontruimingsplan heeft alleen waarde wanneer het ook wordt geoefend.
Er kan gekozen worden voor:
Een beperkt deel van het gebouw wordt ontruimd.
Voordelen:
Het volledige gebouw wordt ontruimd.
Voordelen:
De keuze hangt af van de aard van het gebouw en de bedrijfsactiviteiten.
De wet schrijft niet altijd letterlijk voor dat een oefening moet plaatsvinden.
Wel moet de werkgever zorgen dat:
Daarnaast kunnen verplichtingen voortkomen uit:
In de praktijk zijn veel organisaties daardoor alsnog verplicht om periodiek te oefenen.
Een ontruimingsplan staat niet op zichzelf.
Het plan moet aansluiten op:
De risicoanalyse bepaalt welke scenario's maatgevend zijn voor de inrichting van de BHV-organisatie en het ontruimingsplan.
Een volledig ontruimingsplan bevat onder andere:
Daarnaast worden ontruimingsplattegronden toegevoegd waarop vluchtwegen, blusmiddelen en verzamelplaatsen zichtbaar zijn.
Bij het opstellen van een ontruimingsplan wordt vaak gebruik gemaakt van de NEN 8112.
Deze norm beschrijft de inrichting van een bedrijfsnoodorganisatie en behandelt onder andere:
De norm richt zich niet alleen op gebouwen maar ook op locaties zoals evenemententerreinen en openbaar vervoerssystemen.
Voor beheer en onderhoud van installaties zijn aanvullende normen van belang.
Beheer van brandmeldinstallaties en alarmorganisatieplannen.
Beheer, controle en onderhoud van ontruimingsalarminstallaties.
Deze normen helpen om installaties betrouwbaar en operationeel te houden.
Een ontruimingsplan maakt onderdeel uit van de bredere bedrijfsnoodorganisatie.
Deze bestaat uit:
Iedere functie heeft een eigen taak en verantwoordelijkheid tijdens een calamiteit.
Via Certus ondersteunt organisaties bij:
Wij zorgen ervoor dat uw organisatie beschikt over een praktisch, actueel en uitvoerbaar ontruimingsplan.
Een goed ontruimingsplan zorgt ervoor dat medewerkers, bezoekers en hulpdiensten weten wat er moet gebeuren tijdens een noodsituatie. Door procedures, verantwoordelijkheden, installaties en oefeningen op elkaar af te stemmen ontstaat een veilige en beheersbare organisatie die voorbereid is op calamiteiten.
Een ontruimingsplan is niet alleen een document, maar een essentieel onderdeel van een veilige organisatie.