Menu
Categorie:
Nieuws
Datum:
03
-
10
-
2018

Plaatsonafhankelijke arbeid en zorgplicht

Thuiswerken en flexibel werken zijn niet meer weg te denken uit de moderne arbeidsorganisatie. Waar vroeger vooral op kantoor werd gewerkt, kiezen steeds meer organisaties voor plaats- en tijdonafhankelijk werken. Deze ontwikkeling biedt voordelen op het gebied van flexibiliteit, productiviteit en werk-privébalans, maar brengt ook nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee. Veel werkgevers vragen zich af welke zorgplicht zij hebben voor thuiswerkers, wie verantwoordelijk is voor de inrichting van de werkplek en hoe dit zich verhoudt tot de Arbowetgeving. Hoewel werknemers meer vrijheid hebben bij het kiezen van hun werkplek, blijft de werkgever verantwoordelijk voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden.

Wat is plaatsonafhankelijk werken?

Plaatsonafhankelijk werken is een onderdeel van Het Nieuwe Werken (HNW).

Hierbij verrichten werknemers werkzaamheden buiten de traditionele werkplek van de werkgever.

Dat kan zijn:

  • Thuis;
  • Op een flexlocatie;
  • Bij een klant;
  • In een bedrijfsverzamelgebouw;
  • In een bibliotheek;
  • In een internetcafé;
  • Tijdens reizen.

Belangrijk is dat het gaat om werkzaamheden die worden uitgevoerd in opdracht van de werkgever.

Zorgplicht van de werkgever blijft bestaan

Ook wanneer medewerkers thuiswerken of elders werkzaamheden verrichten, blijft de werkgever verantwoordelijk voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden.

Deze zorgplicht volgt onder andere uit:

  • De Arbeidsomstandighedenwet;
  • Het Burgerlijk Wetboek;
  • De Arbobeleidsregels.

De werkgever moet kunnen aantonen dat redelijke maatregelen zijn genomen om gezondheidsklachten, beroepsziekten en arbeidsongevallen te voorkomen.

Schriftelijke afspraken zijn belangrijk

Bij plaatsonafhankelijk werken is het verstandig om duidelijke afspraken vast te leggen over:

  • De werkzaamheden;
  • De werktijden;
  • De werkplek;
  • De gebruikte arbeidsmiddelen;
  • Veiligheid en gezondheid;
  • Verantwoordelijkheden van werkgever en werknemer.

Duidelijke afspraken voorkomen onduidelijkheid en aansprakelijkheidsdiscussies.

Eisen aan de thuiswerkplek

De werkgever is verplicht zorg te dragen voor een veilige en gezonde werkplek.

Daarbij moet onder andere aandacht worden besteed aan:

Ergonomie

  • Juiste bureaustoel;
  • Goede werkhoogte;
  • Correcte zithouding;
  • Voldoende bewegingsruimte.

Verlichting

  • Voldoende daglicht;
  • Goede werkverlichting;
  • Voorkomen van hinderlijke reflecties.

Klimaat

  • Comfortabele temperatuur;
  • Voldoende ventilatie;
  • Gezond binnenmilieu.

Beeldschermwerk

  • Correct ingestelde monitor;
  • Juiste kijkafstand;
  • Voorkomen van lichamelijke overbelasting.

Wie betaalt de werkplek?

Volgens de Arbowet komen de kosten van noodzakelijke arbovoorzieningen voor rekening van de werkgever.

Wanneer een medewerker al beschikt over een goed ingerichte thuiswerkplek hoeft een werkgever niet altijd aanvullende voorzieningen te verstrekken.

Wanneer echter blijkt dat:

  • De werkplek niet voldoet;
  • Verlichting onvoldoende is;
  • Arbeidsmiddelen ontbreken;

dan kan de werkgever verplicht zijn voorzieningen beschikbaar te stellen.

Werkgevers zijn niet overal verantwoordelijk voor

De zorgplicht kent ook grenzen.

De werkgever is bijvoorbeeld niet verantwoordelijk voor:

  • De inrichting van een openbaar vervoeromgeving;
  • Een internetcafé;
  • Een horecagelegenheid;
  • Openbare ruimtes waar een werknemer vrijwillig werkt.

Wel moet de werkgever redelijke instructies geven over veilig werken.

Arbeidsmiddelen en apparatuur

Wanneer werknemers gebruik maken van arbeidsmiddelen blijft de werkgever verantwoordelijk voor de veiligheid daarvan.

Denk hierbij aan:

  • Laptops;
  • Beeldschermen;
  • Printers;
  • Machines;
  • Gereedschappen;
  • Elektrische apparatuur.

De werkgever moet zorgen voor:

  • Veilige apparatuur;
  • Correct onderhoud;
  • Eventuele keuringen;
  • Veilige elektrische aansluitingen.

Thuiswerken met machines en gereedschappen

Bij werkzaamheden waarbij machines of gereedschappen worden gebruikt gelden dezelfde veiligheidsregels als op de reguliere werkplek.

De werkgever moet zorgen voor:

  • Veilige machines;
  • Instructies;
  • Onderhoud;
  • Keuringen;
  • Eventuele persoonlijke beschermingsmiddelen.

Gevaarlijke stoffen en thuiswerken

Werken met gevaarlijke stoffen vanuit huis is sterk beperkt.

Voorbeelden van gevaarlijke stoffen zijn:

  • Verf;
  • Lijmen;
  • Oplosmiddelen;
  • Ontvetters;
  • Chemische reinigingsmiddelen;
  • Soldeermaterialen.

Indien gebruik noodzakelijk is, moet de werkgever zorgen voor passende:

  • Handschoenen;
  • Veiligheidsbrillen;
  • Overige PBM's.

Wanneer specialistische bescherming noodzakelijk is, zoals adembescherming of uitgebreide ventilatievoorzieningen, is thuiswerken met deze stoffen meestal niet toegestaan.

Opslag van materialen thuis

Voor sommige werkzaamheden geldt dat materialen of producten thuis worden opgeslagen.

De wet stelt grenzen aan:

  • Hoeveelheden;
  • Soorten stoffen;
  • Brandveiligheid;
  • Gezondheidsrisico's.

Met name bij gevaarlijke stoffen gelden aanvullende eisen.

RI&E en thuiswerken

Ook plaatsonafhankelijk werken moet onderdeel zijn van de Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E).

Werkgevers moeten de risico's van thuiswerken inventariseren en beoordelen.

Dit kan op verschillende manieren.

Optie 1: Volledige beoordeling

De werkgever beoordeelt ook de thuiswerkplek.

Omdat een woning privéterrein is, kan dit alleen:

  • Met toestemming van de werknemer;
  • Op vrijwillige basis.

Optie 2: Opnemen in de RI&E

De werkgever verwerkt thuiswerkrisico's als afzonderlijk onderdeel binnen de RI&E.

Hierbij kunnen vragenlijsten, checklists of foto's van de werkplek worden gebruikt.

Onderwerpen die in de RI&E moeten worden meegenomen

Bij thuiswerken dient aandacht te worden besteed aan:

Arbozorg en verzuimbeleid

  • Meldingsprocedures;
  • Ondersteuning bij klachten.

Werkplekinrichting

  • Bureau;
  • Stoel;
  • Verlichting.

Fysieke belasting

  • Zitten;
  • Tillen;
  • Repetitieve werkzaamheden.

Arbeidsmiddelen

  • Apparatuur;
  • Gereedschappen.

Persoonlijke beschermingsmiddelen

  • Indien van toepassing.

Gevaarlijke stoffen

  • Gebruik;
  • Opslag;
  • Bescherming.

Werkdruk

  • Psychosociale belasting;
  • Bereikbaarheid;
  • Werk-privébalans.

Werk- en rusttijden

  • Pauzes;
  • Hersteltijd;
  • Overbelasting.

Mag de Nederlandse Arbeidsinspectie thuis controleren?

De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft wettelijke bevoegdheden om onderzoek te verrichten naar arbeidsomstandigheden.

Een inspecteur kan:

  • Onderzoek uitvoeren;
  • Dossiers opvragen;
  • Documenten beoordelen;
  • Monsters nemen.

Een woning blijft echter privéterrein. De inspectie kan niet zonder wettelijke grondslag of toestemming zomaar een woning betreden.

De werkgever blijft wel verantwoordelijk voor het aantoonbaar beheersen van risico's.

Waarom aandacht voor thuiswerken belangrijk is

Een slechte thuiswerkplek kan leiden tot:

  • Nek- en rugklachten;
  • RSI-klachten;
  • Vermoeidheid;
  • Verminderde productiviteit;
  • Verzuim;
  • Beroepsziekten.

Een goede inrichting voorkomt veel van deze problemen.

Hoe Via Certus kan ondersteunen

Via Certus ondersteunt organisaties bij:

  • RI&E's;
  • Thuiswerkbeleid;
  • Arbobeleid;
  • Werkplekinspecties;
  • Preventiemedewerker ondersteuning;
  • Veiligheidsinstructies;
  • Compliance management;
  • Gezond en veilig werken.

Wij helpen organisaties om ook bij plaatsonafhankelijk werken aantoonbaar invulling te geven aan hun zorgplicht.

Het resultaat

Plaatsonafhankelijk werken biedt veel voordelen, maar vraagt ook om duidelijke afspraken en aandacht voor veiligheid en gezondheid. De verantwoordelijkheid van de werkgever stopt niet bij de voordeur van het kantoor. Door thuiswerken goed op te nemen in het arbobeleid en de RI&E worden risico's beheerst en blijven medewerkers gezond, veilig en productief.

Een goede thuiswerkplek is geen luxe, maar een essentieel onderdeel van goed werkgeverschap en duurzaam inzetbare medewerkers.

Bron: Arbo-Online, Arbeidsomstandighedenwet, Burgerlijk Wetboek.

Meer artikelen