Menu
Categorie:
Praktijk & situaties
Datum:
12
-
09
-
2019

Veiligheidsbeleid dat werkt in de praktijk

Een veilig bedrijf ontstaat niet vanzelf. Veilig werken vraagt om meer dan alleen het naleven van regels en wettelijke verplichtingen. Een effectief veiligheidsbeleid vormt de basis voor een organisatie waarin risico's worden herkend, beheerst en continu worden verbeterd. Daarbij spelen niet alleen procedures en technische maatregelen een rol, maar ook leiderschap, gedrag, bewustwording en bedrijfscultuur. Organisaties die veiligheid als kernwaarde beschouwen, investeren niet alleen in het voorkomen van ongevallen, maar creëren tegelijkertijd een werkomgeving waarin medewerkers actief bijdragen aan veilig en gezond werken.

Wat is veiligheidsbeleid?

Veiligheidsbeleid omvat alle maatregelen, processen en afspraken die een organisatie inzet om veilig en gezond werken mogelijk te maken.

Een goed veiligheidsbeleid richt zich op:

  • Het voorkomen van ongevallen;
  • Het beheersen van risico's;
  • Het beschermen van medewerkers;
  • Het waarborgen van bedrijfscontinuïteit;
  • Het voldoen aan wet- en regelgeving;
  • Het creëren van een positieve veiligheidscultuur.

Veiligheid is daarbij geen losstaand onderwerp, maar een integraal onderdeel van de bedrijfsvoering.

Een veiligheidsplan alleen is niet voldoende

Veel organisaties beschikken over veiligheidsprocedures of werkinstructies. Toch vormt dit slechts een deel van een effectief veiligheidsmanagementsysteem.

Een compleet veiligheidsbeleid bestaat onder andere uit:

  • Risico-inventarisaties;
  • Preventieve maatregelen;
  • Werkprocedures;
  • Instructies;
  • Opleidingen;
  • Bedrijfshulpverlening;
  • Incidentregistratie;
  • Evaluaties;
  • Continue verbetering.

Alle onderdelen moeten met elkaar samenhangen om daadwerkelijk resultaat te behalen.

Van voldoen aan regels naar continu verbeteren

Veel bedrijven richten zich voornamelijk op het voldoen aan wettelijke verplichtingen.

Dat vormt een belangrijke basis, maar organisaties die excelleren op het gebied van veiligheid gaan een stap verder.

Zij richten hun veiligheidsmanagement zodanig in dat:

  • Risico's vroegtijdig worden gesignaleerd;
  • Incidenten worden geanalyseerd;
  • Verbeteringen structureel worden doorgevoerd;
  • Medewerkers actief betrokken worden;
  • Veiligheid onderdeel wordt van de bedrijfscultuur.

Het streven is daarbij vaak helder:

Nul vermijdbare ongevallen.

Veiligheid als kernwaarde

Steeds meer organisaties beschouwen veiligheid als een kernwaarde.

Dit betekent dat veiligheid een vaste plaats krijgt binnen:

  • Strategische doelstellingen;
  • Managementbesluiten;
  • Dagelijkse werkzaamheden;
  • Projectuitvoering;
  • Personeelsbeleid.

Veiligheid wordt dan net zo belangrijk gevonden als kwaliteit, productie, financiën of klanttevredenheid.

Veiligheids-KPI's

Veel organisaties werken met KPI's (Key Performance Indicators) om veiligheid meetbaar te maken.

Voorbeelden zijn:

  • Aantal ongevallen;
  • Verzuimfrequentie;
  • Aantal bijna-ongevallen;
  • Uitgevoerde werkplekinspecties;
  • Veiligheidsmeldingen;
  • Opleidingsgraad;
  • Afgeronde verbetermaatregelen.

Hierdoor ontstaat inzicht in prestaties en ontwikkelingen.

Persoonlijke veiligheid en procesveiligheid

Binnen veiligheidsmanagement wordt vaak onderscheid gemaakt tussen:

Persoonlijke veiligheid

Gericht op bescherming van medewerkers tegen:

  • Vallen;
  • Beknelling;
  • Aanrijdingen;
  • Fysieke belasting;
  • Gevaarlijke stoffen.

Procesveiligheid

Gericht op het voorkomen van grote incidenten binnen processen, installaties of systemen.

Bijvoorbeeld:

  • Explosies;
  • Grote branden;
  • Lekkages;
  • Uitval van kritische installaties.

Beide vormen van veiligheid zijn belangrijk en beïnvloeden elkaar.

Veilig gedrag als succesfactor

Veiligheid wordt uiteindelijk bepaald door menselijk gedrag.

Zelfs de beste procedures bieden geen garantie wanneer medewerkers deze niet naleven.

Daarom wordt steeds meer aandacht besteed aan:

  • Veiligheidsbewustzijn;
  • Eigenaarschap;
  • Verantwoordelijkheid;
  • Leiderschap;
  • Open communicatie;
  • Aanspreekcultuur.

Veilig gedrag ontstaat wanneer medewerkers begrijpen waarom veiligheid belangrijk is en hier actief aan bijdragen.

Van compliance naar participatie

Traditioneel lag de nadruk vooral op compliance: het naleven van regels en procedures.

Tegenwoordig verschuift de aandacht steeds meer naar participatie.

Daarbij nemen medewerkers zelf initiatief om:

  • Risico's te signaleren;
  • Verbeteringen aan te dragen;
  • Collega's aan te spreken;
  • Veiligheid bespreekbaar te maken.

Hierdoor ontstaat een duurzame veiligheidscultuur waarin iedereen verantwoordelijkheid neemt.

Veiligheidscultuur

Een sterke veiligheidscultuur kenmerkt zich door:

  • Openheid;
  • Vertrouwen;
  • Leren van fouten;
  • Leiderschap;
  • Continu verbeteren.

In organisaties met een sterke veiligheidscultuur worden incidenten niet verborgen, maar gebruikt als leermoment voor verdere verbetering.

Hulpmiddelen voor veiligheidsverbetering

Er zijn verschillende instrumenten beschikbaar om veiligheid te verbeteren.

Voorbeelden zijn:

  • RI&E;
  • Veiligheidsscans;
  • Gedragsmetingen;
  • Werkplekinspecties;
  • Veiligheidsaudits;
  • Incidentanalyses;
  • Toolboxmeetings;
  • Veiligheidsobservaties.

Deze hulpmiddelen helpen organisaties om inzicht te krijgen in risico's en verbeterpunten.

Incidenten analyseren

Wanneer zich een incident voordoet is het belangrijk om niet alleen naar de directe oorzaak te kijken.

Belangrijk is ook inzicht te krijgen in:

  • Achterliggende oorzaken;
  • Organisatorische factoren;
  • Communicatie;
  • Leiderschap;
  • Werkprocessen.

Hierdoor kunnen structurele verbetermaatregelen worden genomen.

Veiligheid en leiderschap

Veiligheid begint bij voorbeeldgedrag.

Management en leidinggevenden spelen een cruciale rol door:

  • Veiligheid zichtbaar prioriteit te geven;
  • Medewerkers actief te betrekken;
  • Veilig gedrag te stimuleren;
  • Overtredingen bespreekbaar te maken.

Leiderschap bepaalt voor een belangrijk deel hoe veiligheid binnen een organisatie wordt beleefd.

Hoe Via Certus kan ondersteunen

Via Certus ondersteunt organisaties bij:

  • Veiligheidsbeleid;
  • Veiligheidsmanagement;
  • RI&E;
  • Preventiemedewerker ondersteuning;
  • Veiligheidscultuur;
  • Veiligheidsscans;
  • Compliance;
  • Audits;
  • Risicoanalyses;
  • Opleidingen en trainingen.

Wij helpen organisaties om veiligheid niet alleen vast te leggen op papier, maar daadwerkelijk onderdeel te maken van de dagelijkse praktijk.

Het resultaat

Een effectief veiligheidsbeleid zorgt voor minder ongevallen, meer bewustwording en een organisatie waarin veiligheid structureel wordt geborgd. Door techniek, procedures, gedrag en leiderschap met elkaar te verbinden ontstaat een duurzame veiligheidscultuur waarin medewerkers actief bijdragen aan veilig en gezond werken.

Veiligheid ontstaat niet door regels alleen, maar door mensen die iedere dag bewust kiezen voor veilig gedrag.

Meer artikelen