Menu
Categorie:
Nieuws
Datum:
31
-
07
-
2018

De controle op riskante situaties op de werkvloer staat onder druk

Veilig en gezond werken begint met het kennen van de risico's binnen een organisatie. Toch blijkt dat veel Nederlandse bedrijven nog altijd niet beschikken over een wettelijk verplichte Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E). Dit is zorgwekkend, omdat juist de RI&E de basis vormt voor het voorkomen van arbeidsongevallen, beroepsziekten en onveilige werksituaties. Tegelijkertijd constateert de Nederlandse Arbeidsinspectie een stijgende lijn in het aantal arbeidsongevallen. Deze ontwikkeling laat zien dat arbeidsveiligheid blijvende aandacht vraagt van werkgevers, leidinggevenden én medewerkers. Een veilige werkomgeving ontstaat niet vanzelf, maar vraagt om structurele aandacht, duidelijke verantwoordelijkheden en een actieve veiligheidscultuur.

Stijging van arbeidsongevallen

De Nederlandse Arbeidsinspectie constateert al jaren dat arbeidsongevallen een belangrijk maatschappelijk probleem vormen.

In 2016 kwamen:

  • 70 werknemers om het leven tijdens het werk;
  • Dit waren 19 slachtoffers meer dan in 2015;
  • Het aantal arbeidsongevallen zonder dodelijke afloop steeg met ongeveer 13%.

Deze cijfers laten zien dat arbeidsveiligheid nog altijd een belangrijk aandachtspunt is binnen veel organisaties.

Het belang van de RI&E

Een van de belangrijkste instrumenten voor het voorkomen van ongevallen is de:

Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E).

De RI&E is sinds 1994 wettelijk verplicht voor vrijwel iedere werkgever.

Met een RI&E worden:

  • Veiligheidsrisico's;
  • Gezondheidsrisico's;
  • Arbeidsomstandigheden;
  • Organisatorische risico's;

systematisch in kaart gebracht.

Aan de RI&E wordt vervolgens een Plan van Aanpak gekoppeld waarin verbetermaatregelen worden vastgelegd.

Schokkend aantal bedrijven zonder RI&E

Volgens de Inspectie SZW beschikte destijds naar schatting tussen de 30% en 50% van de Nederlandse bedrijven niet over een geldige RI&E.

Inspecteur-generaal Marc Kuipers noemde dit een zorgwekkende ontwikkeling.

Wanneer organisaties geen RI&E hebben:

  • Zijn risico's vaak onvoldoende in beeld;
  • Ontbreekt een planmatige aanpak;
  • Is er minder aandacht voor preventie;
  • Wordt de wettelijke zorgplicht onvoldoende ingevuld.

Werkgevers hebben een eigen verantwoordelijkheid

De Arbeidsomstandighedenwet legt de primaire verantwoordelijkheid voor veilig werken bij de werkgever.

Werkgevers moeten ervoor zorgen dat:

  • Risico's worden geïnventariseerd;
  • Maatregelen worden genomen;
  • Medewerkers worden geïnstrueerd;
  • Toezicht wordt gehouden;
  • Veiligheid structureel wordt geborgd.

De overheid controleert hierop, maar kan veiligheid niet volledig afdwingen. Een veilige organisatie begint bij de eigen verantwoordelijkheid van de werkgever.

Veiligheid mag geen sluitpost zijn

Een veelgehoorde uitspraak binnen organisaties is:

"Als het druk is, hebben we geen tijd voor veiligheid."

Of:

"Als het economisch tegenzit, hebben we geen geld voor veiligheid."

Juist deze gedachte vormt volgens de Arbeidsinspectie een belangrijk risico.

Veiligheid zou geen onderwerp mogen zijn dat afhankelijk is van:

  • Werkdruk;
  • Omzet;
  • Personeelstekorten;
  • Economische omstandigheden.

Veilig werken moet onderdeel zijn van de normale bedrijfsvoering.

Waarom een RI&E meer oplevert dan kost

Sommige organisaties zien een RI&E als een administratieve verplichting.

In werkelijkheid levert een goede RI&E juist voordelen op:

Minder ongevallen

Risico's worden eerder herkend en aangepakt.

Minder verzuim

Een veilige werkplek vermindert uitval van medewerkers.

Lagere kosten

Ongevallen veroorzaken vaak hogere kosten dan preventieve maatregelen.

Minder aansprakelijkheid

Werkgevers kunnen aantonen dat zij hun zorgplicht serieus nemen.

Betere veiligheidscultuur

Medewerkers worden bewuster van risico's en verantwoordelijkheden.

Wat moet een werkgever geregeld hebben?

Een organisatie die veiligheid serieus neemt beschikt minimaal over:

  • Een actuele RI&E;
  • Een Plan van Aanpak;
  • Een preventiemedewerker;
  • Veiligheidsinstructies;
  • Werkplekinspecties;
  • Calamiteitenprocedures;
  • Voorlichting en training;
  • Toezicht op naleving.

De rol van de preventiemedewerker

Iedere organisatie moet beschikken over minimaal één preventiemedewerker.

De preventiemedewerker ondersteunt onder andere bij:

  • De RI&E;
  • Veiligheidsbewustzijn;
  • Preventieve maatregelen;
  • Advies aan management;
  • Contact met arbodienstverleners.

Veiligheid is meer dan regels

Een veilige organisatie ontstaat niet uitsluitend door procedures en documenten.

De grootste winst wordt vaak behaald door:

  • Bewustwording;
  • Leiderschap;
  • Open communicatie;
  • Betrokken medewerkers;
  • Voorbeeldgedrag.

Een sterke veiligheidscultuur zorgt ervoor dat risico's sneller worden gesignaleerd en aangepakt.

Grote druk op capaciteit verhoogt risico's

De Arbeidsinspectie waarschuwt dat een hoge werkdruk en personeelstekorten een negatief effect kunnen hebben op arbeidsveiligheid.

Risico's zijn onder andere:

  • Meer fouten;
  • Minder toezicht;
  • Hogere werkdruk;
  • Minder aandacht voor procedures;
  • Vermoeidheid van medewerkers.

Juist in drukke periodes verdient veiligheid extra aandacht.

Hoe Via Certus kan ondersteunen

Via Certus ondersteunt organisaties bij:

  • RI&E-trajecten;
  • Opstellen van een Plan van Aanpak;
  • Invulling van de preventiemedewerkerrol;
  • Veiligheidsaudits;
  • Werkplekinspecties;
  • Compliance management;
  • Veiligheidsbeleid;
  • Toolboxmeetings;
  • Veiligheidsbewustwording.

Wij helpen organisaties om risico's inzichtelijk te maken en veiligheid structureel te verankeren binnen de dagelijkse bedrijfsvoering.

Het resultaat

Een actuele RI&E vormt de basis van een veilige organisatie. Door risico's tijdig te inventariseren en passende maatregelen te nemen kunnen arbeidsongevallen, verzuim en aansprakelijkheid aanzienlijk worden verminderd.

Veiligheid is geen kostenpost, maar een investering in mensen, continuïteit en verantwoord ondernemerschap.

Bron: Arbo-Online.nl – uitspraken Inspecteur-Generaal Marc Kuipers, Inspectie SZW.

Meer artikelen