Veilig en gezond werken begint met het kennen van de risico's binnen een organisatie. Toch blijkt dat veel Nederlandse bedrijven nog altijd niet beschikken over een wettelijk verplichte Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E). Dit is zorgwekkend, omdat juist de RI&E de basis vormt voor het voorkomen van arbeidsongevallen, beroepsziekten en onveilige werksituaties. Tegelijkertijd constateert de Nederlandse Arbeidsinspectie een stijgende lijn in het aantal arbeidsongevallen. Deze ontwikkeling laat zien dat arbeidsveiligheid blijvende aandacht vraagt van werkgevers, leidinggevenden én medewerkers. Een veilige werkomgeving ontstaat niet vanzelf, maar vraagt om structurele aandacht, duidelijke verantwoordelijkheden en een actieve veiligheidscultuur.
De Nederlandse Arbeidsinspectie constateert al jaren dat arbeidsongevallen een belangrijk maatschappelijk probleem vormen.
In 2016 kwamen:
Deze cijfers laten zien dat arbeidsveiligheid nog altijd een belangrijk aandachtspunt is binnen veel organisaties.
Een van de belangrijkste instrumenten voor het voorkomen van ongevallen is de:
Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E).
De RI&E is sinds 1994 wettelijk verplicht voor vrijwel iedere werkgever.
Met een RI&E worden:
systematisch in kaart gebracht.
Aan de RI&E wordt vervolgens een Plan van Aanpak gekoppeld waarin verbetermaatregelen worden vastgelegd.
Volgens de Inspectie SZW beschikte destijds naar schatting tussen de 30% en 50% van de Nederlandse bedrijven niet over een geldige RI&E.
Inspecteur-generaal Marc Kuipers noemde dit een zorgwekkende ontwikkeling.
Wanneer organisaties geen RI&E hebben:
De Arbeidsomstandighedenwet legt de primaire verantwoordelijkheid voor veilig werken bij de werkgever.
Werkgevers moeten ervoor zorgen dat:
De overheid controleert hierop, maar kan veiligheid niet volledig afdwingen. Een veilige organisatie begint bij de eigen verantwoordelijkheid van de werkgever.
Een veelgehoorde uitspraak binnen organisaties is:
"Als het druk is, hebben we geen tijd voor veiligheid."
Of:
"Als het economisch tegenzit, hebben we geen geld voor veiligheid."
Juist deze gedachte vormt volgens de Arbeidsinspectie een belangrijk risico.
Veiligheid zou geen onderwerp mogen zijn dat afhankelijk is van:
Veilig werken moet onderdeel zijn van de normale bedrijfsvoering.
Sommige organisaties zien een RI&E als een administratieve verplichting.
In werkelijkheid levert een goede RI&E juist voordelen op:
Risico's worden eerder herkend en aangepakt.
Een veilige werkplek vermindert uitval van medewerkers.
Ongevallen veroorzaken vaak hogere kosten dan preventieve maatregelen.
Werkgevers kunnen aantonen dat zij hun zorgplicht serieus nemen.
Medewerkers worden bewuster van risico's en verantwoordelijkheden.
Een organisatie die veiligheid serieus neemt beschikt minimaal over:
Iedere organisatie moet beschikken over minimaal één preventiemedewerker.
De preventiemedewerker ondersteunt onder andere bij:
Een veilige organisatie ontstaat niet uitsluitend door procedures en documenten.
De grootste winst wordt vaak behaald door:
Een sterke veiligheidscultuur zorgt ervoor dat risico's sneller worden gesignaleerd en aangepakt.
De Arbeidsinspectie waarschuwt dat een hoge werkdruk en personeelstekorten een negatief effect kunnen hebben op arbeidsveiligheid.
Risico's zijn onder andere:
Juist in drukke periodes verdient veiligheid extra aandacht.
Via Certus ondersteunt organisaties bij:
Wij helpen organisaties om risico's inzichtelijk te maken en veiligheid structureel te verankeren binnen de dagelijkse bedrijfsvoering.
Een actuele RI&E vormt de basis van een veilige organisatie. Door risico's tijdig te inventariseren en passende maatregelen te nemen kunnen arbeidsongevallen, verzuim en aansprakelijkheid aanzienlijk worden verminderd.
Veiligheid is geen kostenpost, maar een investering in mensen, continuïteit en verantwoord ondernemerschap.
Bron: Arbo-Online.nl – uitspraken Inspecteur-Generaal Marc Kuipers, Inspectie SZW.