Menu
Categorie:
Verzekeringseisen & inspecties
Datum:
15
-
06
-
2015

Zorgplicht uitgelegd: achtergronden, wetgeving en verantwoordelijkheden

Gebouweigenaren, beheerders en werkgevers hebben een wettelijke verantwoordelijkheid om gebouwen, installaties en terreinen veilig te beheren en te onderhouden. Deze verantwoordelijkheid vloeit voort uit verschillende wetten, besluiten en normen, waaronder de Omgevingswet, de Arbowet, het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), verzekeringsvoorwaarden en diverse NEN-normen. Samen vormen deze voorschriften de basis voor de zorgplicht. Het niet voldoen aan deze verplichtingen kan leiden tot veiligheidsrisico's, aansprakelijkheid, bedrijfsschade en sancties van toezichthouders. Door risico's tijdig te inventariseren en beheersmaatregelen te treffen kunnen organisaties aantoonbaar voldoen aan hun verantwoordelijkheden.

Wat is de zorgplicht?

De zorgplicht houdt in dat eigenaren, gebruikers en beheerders verantwoordelijk zijn voor het voorkomen van gevaarlijke situaties. Deze verantwoordelijkheid gaat verder dan alleen het naleven van expliciete wettelijke voorschriften.

Van organisaties wordt verwacht dat zij:

  • Risico's herkennen en beoordelen;
  • Passende maatregelen treffen;
  • Gebouwen en installaties onderhouden;
  • Veilig gebruik van gebouwen waarborgen;
  • Gebruikers beschermen tegen gezondheids- en veiligheidsrisico's.

De zorgplicht vormt daarmee de basis van verantwoord gebouwbeheer.

De Omgevingswet en gebouwveiligheid

De Omgevingswet legt een belangrijke verantwoordelijkheid bij eigenaren en gebruikers van gebouwen en terreinen. Zij moeten ervoor zorgen dat de staat van een gebouw geen gevaar oplevert voor de gezondheid of veiligheid van personen.

Daarnaast kan voor bepaalde gebouwcategorieën een onderzoeksplicht gelden. Hierbij moet de eigenaar aantonen dat het gebouw veilig is en geen risico vormt voor gebruikers of omgeving.

De Omgevingswet stimuleert daarmee een proactieve benadering van veiligheid en beheer.

Verplichtingen vanuit de Arbowet

Naast gebouwveiligheid speelt ook arbeidsveiligheid een belangrijke rol. Volgens de Arbowet moeten werkgevers zorgen voor een veilige werkomgeving en veilige arbeidsmiddelen.

Hierbij horen onder andere:

  • Veilige installaties;
  • Regelmatig onderhoud;
  • Preventieve inspecties;
  • Periodieke keuringen;
  • Risico-inventarisaties en evaluaties (RI&E);
  • Adequate veiligheidsmaatregelen.

Door onderhoud en inspecties structureel uit te voeren kunnen risico's voor medewerkers en bezoekers worden beperkt.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)

Het voormalige Bouwbesluit is inmiddels opgegaan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Hierin zijn de minimale eisen opgenomen waaraan gebouwen in Nederland moeten voldoen.

Deze eisen hebben betrekking op:

  • Veiligheid
  • Gezondheid
  • Bruikbaarheid
  • Duurzaamheid
  • Energieprestaties
  • Brandveiligheid

Het Bbl stelt eisen aan zowel nieuwbouw als bestaande gebouwen.

Brandveilig gebruik van gebouwen

Gebouwen moeten zodanig worden ingericht en gebruikt dat de kans op brand zo klein mogelijk blijft en de gevolgen van een eventuele brand worden beperkt.

Afhankelijk van de gebruiksfunctie kunnen eisen gelden voor:

  • Brandmeldinstallaties
  • Ontruimingsalarminstallaties
  • Blusmiddelen
  • Noodverlichting
  • Vluchtwegen
  • Compartimentering
  • Rookmelders

Daarnaast spelen organisatorische maatregelen een belangrijke rol bij brandveiligheid.

Meer dan alleen wetgeving

Naast wettelijke verplichtingen krijgen organisaties vaak te maken met aanvullende eisen vanuit:

  • Verzekeraars
  • Gemeenten
  • Veiligheidsregio's
  • Omgevingsdiensten
  • Certificeringsinstanties
  • Opdrachtgevers
  • Europese richtlijnen

Deze eisen kunnen verder gaan dan de wettelijke minimumnormen en zijn vaak gericht op het beperken van risico's en het waarborgen van bedrijfscontinuïteit.

Waarom inspecties belangrijk zijn

Inspecties helpen om risico's vroegtijdig te signaleren en te beheersen. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar wettelijke eisen, maar ook naar mogelijke gevolgen voor veiligheid, schade en continuïteit.

Een goede inspectie geeft inzicht in:

  • Technische gebreken
  • Onderhoudsachterstanden
  • Veiligheidsrisico's
  • Wettelijke verplichtingen
  • Verzekeringseisen
  • Verbetermaatregelen

Hierdoor kunnen problemen worden opgelost voordat incidenten ontstaan.

Risico's van onvoldoende beheer

Wanneer gebouwen en installaties onvoldoende worden onderhouden of gecontroleerd, kunnen verschillende risico's ontstaan:

Schade en aansprakelijkheid

Gebreken vergroten de kans op brand, letsel en materiële schade. Dit kan leiden tot aansprakelijkheidsclaims en problemen met verzekeraars.

Stilstand van bedrijfsprocessen

Storingen aan installaties kunnen leiden tot uitval van bedrijfsactiviteiten, omzetverlies en verstoring van dienstverlening.

Niet voldoen aan wet- en regelgeving

Ontbrekende inspecties of achterstallig onderhoud kunnen leiden tot handhaving, boetes of aanvullende maatregelen van toezichthouders.

Integrale risico-inventarisatie

Om inzicht te krijgen in alle risico's binnen een gebouw of vastgoedportefeuille wordt steeds vaker gewerkt met een integrale risico-inventarisatie.

Hierbij worden verschillende disciplines gecombineerd, zoals:

  • Bouwkunde
  • Brandveiligheid
  • Elektrotechniek
  • Werktuigbouwkunde
  • Arbeidsveiligheid
  • Compliance
  • Gebruiksveiligheid

Door deze integrale aanpak ontstaat een compleet beeld van de risico's, verplichtingen en verbeterpunten.

Hoe Via Certus kan ondersteunen

Via Certus ondersteunt organisaties bij het invullen van hun zorgplicht en het beheersen van vastgoed- en veiligheidsrisico's.

Wij ondersteunen onder andere met:

  • Integrale risico-inventarisaties
  • Compliance-onderzoeken
  • Vastgoedinspecties
  • Brandveiligheidsinspecties
  • Arbo- en veiligheidsaudits
  • Onderhouds- en beheeradviezen
  • Wet- en regelgeving
  • Vastgoeddossiers en borging

Zo helpen wij organisaties om aantoonbaar te voldoen aan hun wettelijke verplichtingen en grip te houden op veiligheid, continuïteit en vastgoedbeheer.

Meer artikelen