Plaatsonafhankelijke arbeid en zorgplicht

 In Blog

Zo zit ’t met plaatsonafhankelijke arbeid en zorgplicht

Thuiswerken komt steeds meer in trek. Hoe zit het met de zorgplicht van de werkgever bij de inrichting van de thuiswerkplek?

Is de werkgever verplicht de kosten te vergoeden om aan de Arboregelgeving te voldoen? En mag de inspectie SZW komen controleren?

Van thuiswerken naar ‘plaatsonafhankelijke arbeid’

Die term is in gebruik bij Het Nieuwe Werken (HNW), oftewel plaats-, tijd- en device-onafhankelijk werken. Daarbij gaat het om werknemers die in opdracht werken voor een werkgever, maar niet op een werkplek van die werkgever. Dat hoeft niet per se thuis te zijn. Het kan gaan om werk op iedere door de werknemer gekozen plaats buiten het bedrijf. Maar het moet wel gaan om werk in opdracht van de werkgever.

Werkgever blijft verantwoordelijk voor veilig werken

Ook bij thuiswerk blijven afspraken met de werkgever nodig (art. 7:655 BW). Die moet kunnen aangeven welke werkzaamheden de thuiswerker verricht en de stoffen, hulpmiddelen en werktuigen die hij daarbij gebruikt. De werkgever dient er uiteraard op toe te zien dat een werknemer zich niet in een onveilige situatie begeeft bij plaatsonafhankelijke arbeid. Maar de werkgever is niet verantwoordelijk voor bijvoorbeeld de inrichting van het (internet)café of het openbaar vervoer.

Eisen aan de werkplek

De werkgever heeft de verplichting te zorgen voor een veilige (en gezonde) werkplek. De kosten daarvan komen voor rekening van de werkgever (art. 44 Arbowet). Dat geldt ook bij thuiswerk. Heeft de thuiswerkende werknemer al een goed ingerichte arbeidsplaats, dan hoeft de werkgever daar niet aan bij te dragen. Maar laat bijvoorbeeld de verlichting op die werkplek te wensen over, dan moet de werkgever wel voor de juiste verlichting zorgen.

Voorraad in huis

Thuiswerk is niet per se beeldschermarbeid. Mensen verrichten ook andere soorten werkzaamheden thuis. Daarom zijn er bijvoorbeeld grenzen gesteld aan de maximumvoorraad die een thuiswerker in huis mag hebben. Met name geldt dit bij het gebruik van stoffen die gevaar voor de veiligheid of de gezondheid op kunnen leveren.

Machines en werktuigen

Dat machines of werktuigen veilig en verantwoord te gebruiken zijn, is primair een verantwoordelijkheid van de werkgever. Die moet zorgen voor de juiste elektrische aansluiting, de beveiliging van de machine en de eventueel benodigde PBM. De werkgever moet ook zorgen voor onderhoud en reparatie.

Gevaarlijke stoffen

Thuiswerken met gevaarlijke stoffen? Alleen met de juiste PBM. Thuiswerkers maken vaak gebruik van lijm, oplosmiddelen, poets- en ontvettingsmiddelen, soldeertin of verf. De thuiswerker mag deze alleen gebruiken als hem de daarvoor geëigende PBM zijn verstrekt. Als er meer nodig is dan handschoenen en een veiligheidsbril, is thuiswerken met een dergelijke stof niet toegestaan.

Inspectie SZW

De inspecteur van de Inspectie SZW (‘de toezichthouder’) is bevoegd om onderzoek in te stellen. Hij mag daartoe bepaalde handelingen verrichten, monsters nemen en dossiers meenemen, voor zover in het belang van het onderzoek. Deze bevoegdheden zijn vastgelegd in de Algemene wet bestuursrecht (art. 5.11 e.v. Awb).

En hoe zit het dan met de RI&E?

Ook als medewerkers plaatsonafhankelijk werken moet de werkgever in kaart brengen welke risico’s voor deze personen gelden. En uiteraard deze risico’s waar nodig aanpakken. Er zijn praktisch gezien twee mogelijkheden.

De eerste optie is om de hele RI&E uit te voeren voor zowel werken bij de werkgever als voor de plaatsonafhankelijke werkplek. Dat zal niet altijd meevallen, zeker als er veel mensen plaatsonafhankelijk werken. Je kunt als werkgever immers niet zomaar de woning van de werknemers in kwestie beoordelen; dat recht is voorbehouden aan de Inspectie SZW. Natuurlijk kun je de medewerkers wél vragen om op vrijwillige basis mee te werken aan zo’n beoordeling. Of je zou kunnen vragen of zij een foto willen maken van hun thuiswerkplek.

De tweede optie is om in de RI&E een aantal specifieke elementen op te nemen die betrekking hebben op de werknemers die plaatsonafhankelijk werk verrichten.

Hoe dan ook, een werkgever wil voorkomen dat werknemers uitvallen als gevolg van ongevallen of beroepsziekten. Ook als zij plaatsonafhankelijk werken. Het is daarom niet alleen verplicht, maar ook zeer verstandig om het plaatsonafhankelijk werken op te nemen in de RI&E.

Zo vergeet u niets in de RI&E

Degene die de RI&E uitvoert moet aandacht besteden aan de volgende punten:

  • arbozorg en verzuimbeleid
  • algemene voorzieningen
  • fysische factoren
  • gevaarlijke stoffen en biologische agentia
  • fysieke belasting
  • werkplekinrichting
  • arbeidsmiddelen
  • persoonlijke beschermingsmiddelen
  • visuele informatie
  • functie-inhoud en werkdruk
  • werk- en rusttijden

BRON: arbo-online